Bonaventure

DIST. XV. P. II. DUBIA.

quantum ad speciales personas in veteri Testamento ; et sic se habent ut excedentia et excessa , quia in veteri Testamento fuerunt aliqui viri Evangelici ; et sic procedunt rationes ad utramque partem. In veteri enim ' Testamento fuerunt aliqui abundantes in sapientia, ut Salomon , aliqui in patientia, ut lob, aliqui in mansuetndine , ut Moyses , aliqui in fide , ut Abraham , aliqui in devotione , ut David , aliqui in miraculorum operatione ^ , ut Elias.

DuB. IV.

Item quaeritur de hoc quod dicit , qmd nvisms est ad Angelos. Videtur enim falsum, quia Angelus dicitur nuntius seu missus : sed ad missum non est missio : ergo etc. S? tu dicas, quod alio modo mittitur ; contra : qui semper est praesens non indiget missione; sed Angelus semper contemplatur Deum ut praesentem : ergo etc.

Respondeo : Dicendum , quod missio Sapientiae sive Filii est ad creaturam illustrandam , sicut missio Spiritus sancti ad «'eaturam sanctiftcandam. Et quoniam Angeli nec ex se fuerunt sapientes nec ex se fuerunt sancti , ideo oportuit , quod a principio mitteretur eis Sapientia , quae est Filius , et etiam ' Spiritus sanctus. Unde Augustinus * loquitur pro statu glorificationis ; proprie autem non dicitur mitti nunc, nisi dicatur large mitti ad manifestationem alicuius occulti ^

DuB. V.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Secundum quod aliquid aeternum mente capimus , non in 1ioc mundo sumus. Videtur enim falsum dicere , quia aut hoc° dicit secundum animam, aut secun- (lum carnem. Non secundum carnem. , hoc constat :

ergo secundmn animam: ergo videtur, quod anima, quando Demn cognoscit, sit in caelo sive extra mundum. Item hoc videtur ratione , quia capere aeternmii , est magis capi : ergo si quod capitur a capiente locatur, ergo anima locatur in aeternitate, ergo extra tempus. Praeterea . quod cognoscitur et amatur, aut trahitur ad cognoscentem et amantem , aut e converso ' ; sed dum Deum amamus et cognoscimus, non trahimus Deum ad nos, sed nos ad Deum , sicut dicitur in quarto de Divinis Nominibus * : ergo etc.

Respondeo : Dicendum , quod locus habet natu- ^6»,^ ram continentis et quietantis '. Esse ergo in hoc mundo est dupliciter : aut quantum ad veritatem et continentiam , aut quantum ad quietem. Augustinus autem loquitur non primo " modo, quod anima et corpus vere egrediantur hunc mundum . dimi mente capit Deum , sed intelligit quantum ad quietem , quia allectus animae non requiescit in temporalibus , quibus superfertur, sed in aeternis", et quantum ad hoc intelligit Dionysius. — Et secunda ratio intelligitur , quod amatum trahit , non localiter mutando , sed sibi conformando, quia amans transformatur in amatum, et cognoscens conformatur cognito'-.

DuB. VI.

Item quaeritur de hoc quod dicit Augustinus: Pater est principium totius Divinitalis , vel si melius dicitur , Deitatis. Videtur enim male dicere, quia aut hoc est per generationem , aut per spirationem. Sed si hoc: ergo Pater general vel spirat Deitatem, quod est contra Magistrum, supra distinctione quinta '% ubi dicit , quod essentia nec gene- rat nec generatur. — Praeterea quaeritur , quare Quaeitk dicit: «Vel si melius dicitur Deitatis »?

Respondeo: Dicendum , quod Augustinus iion

quam virtutem , sed ut memoriis et invocationibus nosmetipsos iniungentes ei et adunantes.

Quod (luaentur : quare dicitur /Je/toV/A- melius? si.ivnm dicendum , quod dmmmi potest dici de creaturis, Jitos'"" secundum quod dicitur homo divimis ; sed Dms solius Dei est proprium ; ideo DeUas magis proprie dicit formam Dei quam Dii'iiiitas : ideo melius dicitur Dcitalis quaui Diviirilalis.

DISTINCTIO XVI.

De missione &pirilus sandi, quae fit duobm modis , visibiliter el invisibiliter.

Nunc de Spiritu sanclo videnduni esl , praeler illam iueffabilem et aeternam processionem , qua procedil a Palre et Filio , et non a se ipso, quae sil eius temporaiis processio, qnae dieitur missio sive donatio'. Ad quod dicimus, quia siiul Filiiis duobus modis dicitur mitli: uuo, quo visibililor a|)paruit, altero, quo iuvisibiliter - castis menlibus pcrcipitur; ita et Spiritus sanctus a Patre el Pilio ac a se ipso duobus modis procedere sive mitli sive dari dieilur : imo visibiliter , altero invisibililer. Dalus est enim visibilis creaturae demonslralione , sicut in die Penlecosles aliisque vicibus, et datur quotidie invisibililer illabendo mentibus fldeliuni.

Et primo agamus de illo missionis modo, qui lit oe visibiii visibili specie. De iioc Augustinus in secundo libro de Trinilate •' ita ail: « In promplu cst intelligere de Spiritu sanclo, cur missus et ipse dicalur. Facta est enim quaedam creatui'ac species e\ tempore, in qua visibiliter ostenderetur Spiritus sanclus, sive cumin ipsum Dominum corporaFi specie columbae descendit, slve cum in die Pentecostes factus esl subito de eaelo soiuis, quasi ferreUu- ftalus vehemens, el visae sunt illis linguae (^ivisae.sicHt ignis, qui et inscdit super unum- quemque eorum. Hacc operalio visibiliter cxpressa et oculis oblata mortalibus missio Spirilus sancti dicta est, non ut apparerel eis* ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicnt Pater et Filius, sed ut exterioribus visis corda hoininum commota a temporali manifestatione venientis ad oecultam aeternitatem semper praesenlis eonverlerentur ». Ecce his verbis aperit Augustinus illum modum missjonis, qui visibiliter exUibetur, cum tamen ipse Spiritus jn sui natura non videatm- , qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliiui. hi illis enim erat,utper eas ari homines venicns'' ostendereUu- esse iii illis, ad

quos illae creaturae veniebant. Non eiiim Spiritus sanctus temporali motu tunc venit vel descendit in homi- nes, sed per temporalem motum creaturae signiflcala est spiritualis et invisibilis Spiritus sancti infusio. Et ut apertius dicam, per illum modum missionis Spirilus sancti corporaliter exhibitum monslrala est spiritualis et interior missio sancli Spiritns sive douatio, de qua agendum est.

Sed prius quaerenduin est, cum Filius dicatur a minor Palre secundum missionem, qua iii forma creatadic apparuit, cur et Spiritus sanctus non dicatur similiter"'"' minor Patre, cum in forina creala apparuerit °. Nam de Filio, quod minor sit Patre secundum formam, qua missus apparuit, aperte ostendit Augustinus in quarlo libro de Trinitate ' dicens : « Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factiim sub kge , usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missuin, quo factum. Fateamur ergo faclum minorem, et in tantum minorem, in quantum factum , et in lantum factum , iii quanlum raissum». Ecce habes, quia Filius, in quantum esl inissus, id est factus, minor est Patre. Cur ergo Spiritus saiiclus non dicilur minor Patre, cum et ipse creaturam assumserit in qna apparuit? Quia ali- , ter Spiritus assumsit crealuraiu, in qua apparuit , 1'" aliter Filius. Nam Filius accepit pei' unionem ', Spiritus i'',', vero non. Filins eoim accepit hominem ita , ut fleret homo; Spiritus vero sanctus non ita accepit columbani; ut fleret coUmiba. De hoc Augustinus in secundo libro de Trinitate' ila ait: «Ideo nusquam scriptum est, quod Deus Pater maior sit Spiritu sancto, vel Spiritus sanctus minor Patre, quia non sic est assumla creatura, in qua appareret Spiritus sanctus , sicut assum- lus est Filius hominis , in qiia forma ipsius Verbi Dei persona praesentarelur, non ut haberet Verbum Dei, sicut alii Sancli sapientes, sed quod ipsuin Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Yerbum caro, id est, aUud est Verbum iii homine, aliud Verbum homo. Caro eniin pro homme posita est in eo quod ait "^: Verbum coro factum csl. Non ergo sic est

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]