Bonaventure

DIST. X. ART. I. QU\EST. III.

II. Quaeslio iii soiut. ad i. tacta , utrum vis irascibilis liabeat locum in substantia spirituali , resolvitur quoad Deuni a niuni sic : « Vis irascibilis et ira non recipitur in Deo nisi transsumtive». Quoad Angelos el appetitum rationalevi animae humanae Ilcnr. Gand. (Quodl. 8. q. 15.) afflrmal, in appetitu rationali distinguendam esse vim irascibilem et concupiscibilem ; sed ipsius argumenta a Scot. ( III. Sent. d. 26. q. unic. ) impugnantur. Eliam S. Thom. (S. i. q. 59. a. 4.) illam distinctionem Henr. Gand. non admittit, necRichardus (II. Sent. d. 24. a. 2. q. 3.); etiam Petr. a Tar. (III. Sent. d. 26. a. 7.) hanc negativam

sententiam reputat probabiliorem. Propriam suam sententiam Scot. explicat alibi (III. Senl. d. 34. q. unic), admittendo aliquam distinclionem ex parte obiecti , cui consentiunt S. Bonav. ( II. Senl. d. 25. p. I. q. 6. ad 2, et d. 24. p. I. a. 2. q. 1 ; III. Sent. d. 33. a. 1. q. 3.) et Alex. Hal. (S. p. II. q. 29. m. 3.). III. Ipsa quaestio non ab omnibus antiquis explicite tractatur. Cfr. Alex. Hal. , S. p. I. q. 43. m. 3. a. 2. — Scot. , hic q. unic, et infra d. 32. q. 1. — S. Thom., hic q. 1. a. 1 ; S. I. q. 37. a. 1 . — B. Albert. , hic a. 2. — Petr. a Tar. , hic q. 1. a. 2. — Richard. a Med.. hic a. 1. q. 2. — Henr. Gand^ S. a. 61. q. 5.

QUAESTIO m.

Utrum in divinis ponenda sil tertia ■persoim procedens per modum mutuae caritatis.

Tertio quaeritur , utrum sit necesse ponere terliam personam procedentem per modum mutuae ca- ritatis. Et quod sic, videtur.

1. loannis decimo septimo': Ut sint unum- , f<ma3mmi.3. sicut ct nos ; Dominus orat et petit discipulis uni-

tatem, non naturae, sed dilectionis per conformita' tera ad illam summam unitatem; sed membra Christi uniuntur per amorem mutuum: ergo in divinis est exemplar huius : sic etc. °.

2. Item, Hieronymus super Psalmum decimum septimum ^ : « Spiritus sanctus est amnr , quem habet Pater in Filium, et Filius in Patrem»: ergo est amor mutuus.

3. Item, ratione ostenditur hoc ipsum, quia perfectior est dilectio, quando est mutua, quia si non est mutua , ex altera parte claudicat ; sed in illa dilectione est summa perfectio et nulla claudicatio: ergo etc.

ii. Item, qui nonamat vicissim amantem se recte et liberaliter aut est iniquus, aut ingratus: cum ergo in divinis nuila sit iniquitas, nulla ingratitudo, necesse est ibi esse amorem mutuum.

Contra: 1. Si est amor mutuus, ergo Filii in Ad opposi- Patrem et Patris in Filium: ergo Pater aliquid recipit a Filio; quod absurdum est.

2. Item, qui amat amantem facit quod debel, quia hoc est debitum, quod rependendum est; ergo si est in divinis amor mutuus, ergo est debitus: ergo non est liberalissimus , quod absurdum est.

3. Item , nullus amor mutuus est amor unicus ; haec per se nota est; ergo si Spiritus sanctus est amor mutuus, unicus non est amor.

4. Item, si amor est mutuus, ergo est amor Patris ad Filium; sed iste, ut dicit Richardus^ est amor gratuitus, similiter erit Filii ad Patrem; et iste, ut ipse dicit, est amor debitus: ergo si tertia per- Svona procedit per modum amoris gratuiti et debiti,

ergo est amor ex utroque permixtus: ergo non amor purus. Et iterum , cum iste amor sit Filius , videlur quod Filius sit Spiritus sanctus, quia, ut dicit Richardus^, in Filio est amor ex utroque permixtus.

Tertia persona procedit per modum mutuae caritatis.

Respondeo: Dicendum, quod cum amor perfectionem delectationis * et unionis et rectitudinis ha- beat ex mutualilate, aut non est personam ponere in divinis procedere per modum amoris , aut , si concinsio. procedit, procedit per modum mutuae caritatis.

1 . Ad illud ergo quod obiicitur in contrarium, soiuuo opquod tunc Fiiius aliquid dat Patri ; dicendum , quod '"""°''°°'' ex hoc , quod amans per amorem tendit in amatum,

nihil dat ei ; alioquin nos daremus aliquid Deo, cum ipsum amamus.

2. Ad illud quod obiicitur , quod amor mutuus est debitus; dicendum, quod debitus est, quia rectus ; sed tamen amor non considerat debitum. Unde quantumcumque debeatur, dum tamen debitum non attendatur , non niinuitur ratio liberalitatis , immo ostenditur ratio rectitudinis.

3. Ad illud quod obiicitur: si mutuus, non unicus '; dicendum, quod verum est in amantibus, quorum affectus sunt diversi; non sic est in Deo.

4. Ad illud quod obiicitur , quod non est amor purus; dicendum, quod ex utraque parte liberahs est , et ideo omnino purus. Et quod " dicit Ricliardus, quod est amor debitus et gratuitus ; dicendum, quod istae conditiones non dicunt modum amandi circa amorem , sed dicunt modum emanandi sive originis circa personas.

ARTICULUS 11.

De proprietate Spiritus sancli.

Secnndo principaliter quaeritur de secunda parte, scilicet de proprietate Spiritus sancti , et circa hoc quaeruntur tria.

Primn quaeritur , utrum amor sive caritas sit proprium Spiritus sancti.

Seciindo, utrum Spiritus sanctus sit proprie ne.Kus.

Tertio, iitrum Spiritus sanctus proprie sit spiritus.

QU.\ESTIO 1.

Utrum anior sive caritas sit proprium Spiritus sancti.

Circa primum, quod caritas sit proprimn Sjjiritus sancti, sic ostenditur.

1. Augustinus decimo quinto de Trinitate': «Sicut in iila Trinitate non solus Spiritus sanctus est spiritus, tamen proprie dicitur Spiritus sanctus; ita, quamvis Pater sit caritas et Filius caritas, tamen proprie caritas dicitur ilia persona, sicut proprie dicitur Spiritus sanctus » .

2. Item, hoc idem ostenditur per eundem super primam Canonicam loannis ', ubi intendit pro- prietatem Spiritus sancti invenire, et ad hoc perducit sermonem, quod Spiritus sanctus est caritas.

3. Item , ratione ostenditur illud idem : quia '' illud est proprie proprium personae , quod dicit modum emanandi ipsius; sed amor est huiusmodi, ut probatum est ■* : ergo etc.

4. Item, sicut verbum se habet ad Fiiium, ita amor ad Spiritum sanctum ; sed verbum est proprium Filii: ergo et amor proprium Spiritus sancti.

CoNTRA : 1. Augustinus in decimo quinto de Tri-

nitate ": « Pater est caritas, et Filius est caritas, el Spi- ,

ritus sanctus est caritas, et simul omnes una caritas » : '

ergo caritas non dicitur proprie de Spiritu sancto.

% Item, amor non procedit aliter quam amando:

ergo cum amor de necessitate insit amanti, et Pater

et Filius amando producant Spiritum sanctum, im-

possibile videtur, quod ei conveniat proprie. Aut

ergo Spiritus sanctus non est persona, aut non est

amor proprie sive "^ non procedit per modum amoris.

3. Item , sicut se habet sapientia ad Filium, ita

amor ad Spiritum sanctum; sed sapientia non est

j Filii proprium , iQimo appropriatum solum : ergo et '

quac in iiliis mss. el ed. I haboiiliir.

jliir el Filius In qiio texln

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]