Bonaventure

DIST. X. ART. II. QUAEST. I.

Caritas, personalUer accepta, est proprium Spiritm sancti; essentialiter accepta dicit com- placentiam; nolionaliter vero comordiam in spirando.

: DiceiKliim, quod dilectio in divinis

Liioinpotest accipi et accipitur necessario essentialiter , no-

rif]m' tional.iter et personaliter: essentialiter , quia qui-

libet diligit se ' ; notionaliter vero , quia Pater et

Filius concordant in spirando Spiritum sanctum ,

quae concordia amor sive dilectio est; personaliter

vero, quia ille qui producitur per modum perfectae

liberalitatis, non potest esse nisi amor sive dilectio.

Unde essentialiter dictum dicit complacentiam ,

notionaliter vero concordiam in spirando, persona-

liter vero processum in ^ illa concordia.

Huius autem ' exemplum potest poni in amore enipimn. creato , quo sponsus et sponsa se diligunt. Nam diligunt se amore sociali ad convivendum; diligunt se ulterius amore coniugali ad prolem procreandam, et illa *, si produceretur ex sola concordiae voiuntate, amor esset; nunc vero est aniatus , nisi dicatur amor per emphaticum loquendi modum. In divinis vero vere et proprie amor est, habens raticnem amoris et hypostasis: amoris propter hoc, quia ex voluntate liberalissima primo procedit per / modum perfectae liberalitatis; hypostasis, quia cum distinguatur a producente et non possit distingui essentialiter , distiiiguitur personaliter; non sic autem est in amore creato.

1. 2. Ex hoc patet illud quod obiicitur primo soinuoopet secundo , cum dicitur , quod ^ est proprietas amantium sive producentium; quia accipitur notionaliter ; nam prout ab eis procedit, non potest esse proprietas , sed persona distincta. Unde non omnino est similis processus amoris creati et amoris increati'', quia hic est proprietas, ibi hypostasis et substantia.

3. Ad illud quod obiicitur de sapientia, dicen-

dum, quod non est simile; quia sapientia non dicit Diffeitsa-

. , , , . pientia ct a-

respectum ad ahum, et ideo semper de se dicitur mor. ad se et est essentiale, nisi approprietur; sed amor respectum dicit ad eos, qui amore nectuntur. Unde sicut verbum est proprium Filii, non appropriatum ', quia connotat respectum ad dicentem; sic etiam amor sive caritas non tantum est appropriatum, verum etiam proprium Spiritus sancti. Et sicut procedit Filius a Patre per modum verbi, ita Spiritus sanctus per modum amoris. Et ex hoc est, sicut melius patebit infra*, quod haec admittitur: Pater et Filius diligunt se Spiritu sancto; non autem, quod Pater sit sapiens sapientia genita.

4. Ad illud quod ultimo obiicitur: ad quid dicit respectum ? dicendum, quod ad amantes, secundum quod hoc quod est amantes tenetur notionaliter , sicut praetactum est '. Uno enim modo diligere sc idem est quod concordiler spirare; hoc modo Spiritus sanctus non est amans, quia non spirat. Ipse autem obiicit de essentiali ", qui non dicit egressum ab amante, sed solum dicit complacentiam voluntatis, qua quilibet amat et amatur.

SOHOLIOK

Doctrina huius quaestionis est sententia communis: Alex.

, S. p. I. q. i3. m. 3. a. 1, et q. 67. m. 3. a. 3. — Scot., q. unic.,etd. 32. q. 1. — S. Thom., I. Senl. d. 27. q. 2. : ; S. 1. q. 37. a. 1. — B. Albert. , hic a. 4. — Petr. a Tar.,

hic q. 2. a. 1. — Richard. a Med. , hic a. 2. q. I. — .€gid. R., hic I. princ. q. 2. — Henr. Gand. , S. a. 38. q. 2. n. 8. — Dionys. Carth. , de hac et seq. hic q. 1 .

QU\EST[() II.

Utrmn Spiritus xaiiclm sit vexvx .si.iv anitnx Palri-t ft Filii.

Seciiiido qiiaentiir, utriini bpintus sanctu.s proprie sit nexus vel unitas aniborum. Et quod sic, videtur hoc modo.

1. .\ugustinus sexto de Trinitate ': «Nonest i.mdaiuci,uraliquis diiorum, quo uterque coniungitur » ; sed ron-

iungitur nexu: ergo nexus non est aliquis duorum: ergo est tertia persona proprie.

± Item, amor in ereaturis est nexus : sed sicut probatum est'. Spiritus sanctus est amor perfectissimus : ergo etc. Quod autem amor sit nexus, patet per Dionysituu ^ : « Amorem , sive divinum sive intellectualem, imitivam dicimus virtutem».

3. Item, Spiritus sanctus secundum Graecos procedit a Patre in * Filinm , seeundum Latinos a Patre et Filio. Sed quocumque istorum modorum proeedit , uniuntur in Spiritu Pater et Filius; sed ille, in quo imiuntur , est nexus amborum : ergo Spiritus sanctus est nexus.

4. Item , aut Spiritus Patris est Spiritus Fibi , aut non. Si non: ergo cum nemo sciat, quae sunt in homine nisi .spiritus eius, qui est in illo, sicut dicit Apostolus ', Pater non novit voluntatem Filii , nec Filius Patris: ergo, si idem est spiritus amborum, in Spiritu uniuntur.

Contra: •!. Non est nexus nisi separatorum ,

:\d opposi- quae enim non separata sunt^ non indigent abquo

conneclente; sed Pater non est separatus a Fibo, nec

e converso. quia Filius in Patre et Pater in Filio:

ergo etc.

2. Item, nexus est in. quo duo aliqui conveniunt; sed Pater et Filius non conveniunt in persona: ergo nulla persona est nexus Patris et Pilii.

3. Item , necti dicuntur illa quae conveniunt in aliquo, in quo uniuntur. Si ergo Filius et Spiritus sanctus originaliter conveniunt in Palre, ergo Pater

; est nexus Filii et Spiritus sancli : non ergo Spiritus

: sanctns est nexus.

I 4. Item , nexus dicitur , quia ' nectitur , aut

i quia nectit; si ergo Spiritus sanctus est nexus, ant

! ergo quia nectitur, aut quia nectit. Non quia necti-

quod nnn est nexus nisi separatorum ; dicendum , ^"^ quod separatio dicitur tripliciter: secundum distantiam, et sic dicitur separatio localis; et secundum differentiam per essentiam ", et sic dicitur separatio substantialis ; et secundum differentiam proprietatis relativae, et sic non dicitur sepaiatio proprie, sed distinctio. Et " quolibet istorum niodorum contingit esse nexum. Quia ergo Pater et Filius sunt distincti. ideo recte dicuntur connecti.

2. Ad illud quod obiicitur. quod nexus est in

quod et loquendi modo S. Doctoris magis correspondet, de quo cfr; d. seq. q. I, et d. 14. a. .1. q. 1. in corp. Mox pauci mss.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]