Bonaventure

DIST. XX. DUBL\.

quia aliud in natura, ideo posterius in natura. In divinis autem est emanatio , ad quam non consequitur essentiae diversitas vel naturae, ideo nec prius nec posterius natura, sed simul natura. Et ideo in divinis non recipitur ' ratio causae vel effectus secundum Latinos, sed nomen prmcipii, quamvis Graeci, extenso nomine, utantur nomine causae pro

concmsio 2. nomine principii. Et ideo in divinis est ordo naturae, non quo alter sit posterior altero, sed quo alter ex altero. Et hoc est quod dicit Augustinus in littera '.

3. Et ex hoc patet, quod tertio obiicitur; quam-

ioiuiioads.vis enim in creaturis ordo ponat posterioritatem naturae " , non tamen in Deo. Et ideo quamvis non

sit ibi posterioritas , non sequitur, quin bene sit ibi ordo.

Ex his patent obiecta ad utramque partem. Concedendum est ergo, quod aliquo modo reperitur in divinis ordo naturae, sicut ostendunt primae rationes ; tertia tamen * deficit , quia nomen causae non reperitur in divinis secundum Latinos proprie.

Quod obiicitur ad oppositum patet, quia ordo non est naturae ut rei ordinatae.

2. Patet etiam quod obiicitur de divina ° essentia, quia est nomen absolutum nec importat ratio- nem originis.

S. Ultimum ° patet, quia non est ibi ordo naturae , quo alter prior altero , sed quo alter ex altero.

Utrum debeal dici: solus Paler esl Ueus , vel solus Filius esl Deus, vel solus Spii-itus sanctus est Deus; an, Pater est solus Deus, Filius esl solus Deus , Spiritm sanclus esl solus Deus.

Post hoc quaerltur, utrum, sicut dicitur: solus Pater est Pater, vel soliis FIIIus est Filius, ita posslt dlci: solus Pater est Deiis, vel solus Fillus est Deus, ita el de Spiritu sancto; aul, Pater est solus Deus, FIIIus est solus Deus. Ad quod dlcimus , quia Pater et Responsio. Fillus et Spiritus sanctus dicitur et est unus Deus, et haec Trinilas slmul proprle dicitur esse solus Deus, sicul solus saplens, solus potens. Sed non vldetiir debere dlci a nobis verbls nostrls utentibus, nlsi ubi serino auctoritatis " occurrlt: solus Pater est Deus, vel Pater esl solus Deus; Ita de FIIIo et Spiritu sancto dicimus. Unde Augustinus In sexto libro de Trinitate ' ait: « Quoniam ostendimus, quomodo i)osslt dlci solus Paler vel solus Fillus, consideranda esl illa sentenlla, qua dlcltur, Deum vernm sohim non esse Patrem solum, sed Patrem et Filium el Spirltum sanctum ». Ecce habes, qula non solus Pater dlcendus est esse solus verus Deus. Ilem in eodem': « Sl quis inlerrogel, ulriini Pater soius slt Deus; quomodo respondeblmus , nou esse, nisi forte lla dlcamus, esse quidem Patrem Deum, sed non eum esse soluin Deum? Esse auteni soluin Deuin dicamus Patrem et Filium et Spiritum sanclum». Ecce et hichabes, quia Pater non debet dici solus Deus; atque hlc" solum in parte subiecti tantum accipere quldaiu volunt, in parte vero praedicatl si sll , concedunt, quod Pater est solus Deus. Sed ex verbis Augustlnl vldetur ostendi , quod proprle solus Deus dicl debeat tota Trlnitas. Et haec Trinitas, ul ait Augustinus contra Maxi- minum ", Inlelligltur, cuin Apostolus dicit : Bealus et solus potens; etibi: Soli sapienti Deo ; el M: hwisibili soli

• Aiigusl., VI. de Trin. c. 8. n. 9. — In immediate se- ([uenti proposilione praestamus leclionem \eram et contextui

Quomodo Trinilas dicatur solus Deus, cum ipsa sit ctim spiritibus et animabus sanetis.

Sed ilerum quaeritur, ((uomodo ipsam Trinilatem dicinuis solum Deum, cum sil cum spirillbus el ani- Hespousio. mabus sanctis. Ad quod respondet Augustinus in sexto libro de Trinitate - ita dicens: « Trinitatem dicimus Deumsolum, quamvis semper sil cum .spiritibus et animabiis sanclis, sed solum dicimus, quia non aliud quam

ipsa Trinitas Deus est. Non enim illi cum illa Deus sunt » , vel aliqua alia, sed ipsa Trinitas tantum, non illi vcl alia Deus est.

« Verumtamen , ut ait Auguslinus', etsi de solo Patre praedicta dicerentur , non tamen excludei'elur neguu ge- Filius vel Spiritus sanclus, quia /(// tres uiinin suni, ■"""''"' sicut in Apocalypsi de Fillo legitur, quod /nihr/ innncn scriptunij quod nemo scit nisi ipse. Noii oiiiiii iiule scparatur Pater vel Spiritus sanctus. El cum dicitur: Nemo novit Patrem nisi Filius ; non inde separalur Pater, et Spiritus sanctus, quia inseparabiles sunt». Aliquando etiani nominaiitur Pater et Filius, el tacetur Spiritus sanctus; sicut Verilas ad Patrem loquens ait': Vt cognoscant te el (juein misisti lesim C/iristum esse ■unum verum Deum. « Cur ergo, inquit Auguslinus ^* , tacuit de Spiritu sanclo? Quia consequens est , nt ubicuraque nominatur unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni adhaerens intelligatur eliam ipsa Pax, quamvis non commemoretur » . Uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelligunlur; quod in pluribus Scripturae loeis occurrit.

COMMENTARIUS IN DISTINCTIONEM XXI.

Qualiter dictiones exclusivae accipiantur in ciivinis. Hic oritur quaestio ex praedictis ira/icns originem.

DIVISIO TEXTUS.

Supra probavit Magister aequaiitatem personaruni ; hic , quia in probatione dubias quasdam ' di- xerat rationes propter dictiones exclusivas, movet illas dubitationes et solvit. Et habet haec pars tres partes secundum tria dubia, quae proponit.

Primo enim quaerit de hac locutione " : tantus est solus Pater, quantus Pater et Filius, et hoc primo capitulo.

Secundo proponit hanc sive quaerit de hac : solus Pater est Deus, et hoc facit secundo capitulo, ibi: Post /laec (juaeritiir, utrum, sicut dicitur solus Pater etc.

Tertio quaerit dehac: Trinitas est solus Deus; et hoc facit tertio capitulo, ibi : Sed iterum quaeritur, quomodo ipsani Trinitatem. Et in qualibet istaruni partium primo movet dubitationein, secundo solvit '.

tibus locis cxcerpsil .\iiguslini doclrinani , quod semper tota Trinite^s inlelligatur in citatis locis sacrae Scripturae. Verba Augustini hacc sunt : Ac per hoc quod ait Apostolus ( I. Tini. 6, 15.): Beatus et solus potens, non cogor de Patre tantunimodo accipere , sed de Deo , quod est ipsa Trinilas. Cap. 1 3. n. 2: Soli sapienti Deo ( Uom. 16, 27.). Deus itaque , quod est ipsa Trinitas propterea sotus sapiens recle dicitur , quia solus secundum subslantiam suam sapiens est. Cap. 9. n. 1 : Invisibiti soli Deo (1. Tim. I , 17.). Si dixisset soK Patri, difficilius forlasse quaestio solveretur ; quia vero dixit soli Deo , non est utiquc contra nos ; et Unigenitus quippe in Dei forma et Spiritus sanctus in sua natura cst in^isibilis. Unus enim et solus Deus a nobis ipsa Trinilas praedicatur. Cap. 12. n. 2: Beatus et solvs potens , Re.x regvm etc. (I. Tim. 6, 16.). Nihil hic video dictum , quod non conveniat Trinitati. — Etiam alibi eadem docet Augustinus, cfr. libr. I. de Trinitate c. 6. n. 1 0. et 1 1 , ex quo .Magister mutuavit ultima verba.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]