Bonaventure

DIST. XX. ART. 11. QUAEST. 11.

principiati , sive producentis el producti, et hunc ordineni esse in divinis probant rationes primae.

4. Quod obiicitur quarto, quod ordo non est quid soiuiio ad notionale nec essentiale^; dicendum, quod est nolioiia." nale; sed notionem contingit dupliciter signiflcare: aut sub propri.a ratione, ut cum dicitur generatio; aut sub coHMiMHu' ratione, communitate, inquam , rationis, ut cum dicitur ordo-, notio , proprietas — sicut individuum est communis intentio — et sub hac communitate non distinguil, tamen in suis inferioribus distinctionem supponit.

0. Ad illud quod obiicitur: ubi est ordo, ibi dependentia; dicendum, quod ordo importat liabitudinem, et quia habitudo in creaturis ratione imperfectionis dicit dependentiam , ideo in creaturis importat dependentiam; in divinis autem habitudo' sohmi ponit

comparationem et connexiouem et nullam depeiideiitiam el inchnationem: ideo elc.

6. Ad illud quod ultimo obiicitur, quod ordo praesupponit numerum; dicendum, quod sicut in divinis numerus distrahit^ a ratione numeri, quia ibi est distinctio liypostasum tantum , ita ordo a ratione ordinis simpliciter, quia. qnamvis ibi sit ordo, non tamen est ibi antecessio. sed sohim originis emanatio.

Vel ahter dicendum, quod non semper prae-> supponit distinctionem secundum numerum, nisi inleUigatur de ordine locah sive secundum positio- nem. Nam ordo secundum naturam et secundum naturalem inteUigentiam attenditur inter superius et inferius. inter quae non cadit numerus. Et ila patet iilud.

S C H 0 L 1 0 N.

1. Richard. a Mctl. (hic q. 3.) dicil : o Ordo simpjiciler impoi-tat ordinalorum dislinctionpm ct distinclorum muliiam habi- ludinem prioris et posterioris gradus. Quamvis autem personae inter se sint dislinctae et habeant muluam habitudinein inter se , gradum tamen prioris et posterioris non habcnt , quia nulla piior est alia duratione nec dignitate nec etiam secundum naturani ». Unde merilo concludit, quod, sicut in divinis non dici debet numerus nisi (iiin liclmninalione , scil. mimerus personarjm, sic non dclni diri . i|ijii(l in divinis cst ordo simplici- ter, sed ciim dcKiiniiKiiiiHic, ^i il. ordo originis, non qiio unus sit prior alio, sed qiin iinus isl nb alio. Eandem sentenlinm

Seraphicus , dislinctis variis ordinis s|)ecicbus, pluribus concliisionibus tuetur et in solul. ad ult. clarius explicat. Quod hic dicit de numeris iam supra d. 19. p. II. q. 4. probatum est.

II. Alex. Hal., S. p. I. q. 46. m. I. — Scot. , de hac ot seqq. Quodlib. q. 1. et 4. — S, Thom. , hic q. 1. a. .3: S.

1. q. 42. a. 3, q. 33. a. 1. ad 3. — B. Alberl., de hac et seq. hic a. 7; S. p. 1. tr. 9. q. 41. m. 2. — Petr. a Tar. , hic q. iinic. a. 4. — Richard. a Med., hic q. 3. — Aegid. R., hic

2. princ. q. unica. — Ilenr. Gand. , S. a. S2. q. I. — Durand., (ie hac cl scq. hic q. 2. — Dionys. Carth., de hac et ,scq.

QUAESTIO II.

Utrum in divinis sit ordo 'naturae.

Secundo quaeritur, utrum in divinis sit ordo naturae. Et quod sic, videtur:

1. Per Augustinum, qui dicit in littera^, quod Fundamenia. « cum dicJtur Filius a Patre, non dicitnr inaequali-

tas substantiae , sed ordo naturae » .

2. Item, ubi est naturalis origo, ibi est naturalis ordo: sed in divinis est naturahs origo, ergo et naturalis ordo : ergo est ibi ordo naturae.

3. Item , ubi est causa et effectus. ibi est prius et ' posterius; sed ubicumque hoc, ibi est" ordo naturae:

ergo cum in divinis contingat reperire causam et

effectum, sicut dicit Chrysostomus super principium ad Hebraeos', et Damascenus primo hbro, capitulo octavo: «Pater est causa Filii», patet elc.

CoNTRA : 1 . Cuiuscumque est ordo , ipsum or- Ad opposidmatur: ergo si m divmis est ordo naturae, natura ordinatur; sed quod ordinatur distinguitur et numeratur * : ergo in divinis natura distinguitur et nu- meratur; sed hoc falsum: ergo etc.

-2. Item, in divinis " idem est natura et essentia, quia natura nomen est essentiale; sed in divinis nullo modo ponitur ordo essentiae : ergo nec naturae.

sed solum in his infenoribus ; vel secundum quod imum est ab alio personaliter tmtwm.

4. Item, in causis creatis videmus gradus, quod° quanto substantia creala cilius potest , velocius operatur; unde quaedam operantur in tempore, quaedam repente, quaedam subito; et illa causa, quae operatur subito, aliquando non praecedit tempore, sed natura. Si ergo Deus producit Filium secundum omnem nobilitatem et virtutem suae potentiae, el virtus suae potentiae infinitae maior est quam fmitae: ergo non tantum simul duratione, sed eliam simul natura producit: ergo non est ibi ordo naturae.

5. Item, videmus in cognoscibilibus, quod quaedam habent sui cognitionem et cogitationem " inve- stigando et posterius tempore — et loquor de actuali, non de habituali — ut anima humana; et quaedam simul duratione, ut Angelus : ergo si Dei cognitio et dictio sive locutio non est accidens, sed multo nohilior et virtuosior ' quam oninis creatura, habet verbum inteliigentiae, non tantnm simul duratione, sed etiam natura: ergo etc.

Jn (livinis recle dicitur esse ordo nalurae, id est ordo naturalis originis.

Respondeo: Dicendum, quod ordo dicitur esse° .oidoaiicualicuius dupliciter: aut sicut ordinati, aut sicut puciier. rationis ordinandi. Ordo in divinis sicut ordinati dicitur personae Patris vel ° Filii vel Spiritus sancti; sicut rationis ordinandi dicitur naturae. Natura Denniiio menim dicit vim productivam , secundum quod dicit Philosophus "', quod « est vis insita rebus ex similihus similia procreans » . In divinis autem est ordo secundum productionem , ideo '^ dicitur ibi ordo na- conciusio i. turae, id est naturalis originis. Unde genitivus ille paiis"""' non construitur subiective, sicut cum dicitur albedo significaiio Petri, sed ex vi declaratimiis essentiae, utcumdicitur albedo claritatis vel homo auctorilatis. Kt ideo resolvitur'^ in duos, ut sit sensus: ordo naturae, id est naturalis originis.

1. Ex hoc patet primum quod obiicit", quia soiuuo ad obiicit, ac si diceretur ordo esse naturae ut rei ordinatae. Patet etiam secundum, quia" essentia dicitur in absolutione omnimoda , non ut alterius prin- cipium; natura vero dicit ut alterius principium, unde dicit comparationem ad productionem sive emanationem naturalem.

Unde'^ ulterius attendendum, quod ordo secun- ordo in dum naturalem originem in his inferioribus duo dicit, ci°dno"' scilicet einanationem et antecessionem. Et ratio huius est, quia emanatio in his inferioribus ponit diversitatem substantialem. Unde omne quod emanat in his inferioribus, est etfectus, et quod producit est causa; et ideo dicitur causa, cuius esse sequitur aliud ""'; et

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]