Bonaventure

DIST. X. ART. II. QUAEST. IH.

' quo aliqui duo conveniunt; dicendum , quod est

DnpiMcon- convenientia essentialis, et est convenientia originis^; et nexus utroque modo potest esse; et quamvis Pater et Filius non conveniant formaliter in persona una, tamen originaliter conveniunt, quia una persona oritur ab utroque uno et eodem modo.

3. Ad illud quod obiicitur, quod Filius et Spiritus sanctus conveniunt in Patre ; dicendum, quod Hapiex coa- convenieutia originis dicitur dupliciter : aut quia origws'." oriuntur ab uno, aut quia ab eis oritur unus. Si quia ab uno °, sic non dicitur nexus , quia nexus est unio consequens distinctioneni , sed unifas in origine antecedit distinctionem. Si veio quia unius origo^ sic ,. cuin ibi sit distinctio et consequens unio, propriissime est nexus; et sic est in Patre et Filio respectu Spiritus sancti.

Aliter tamen potest dici . quod non est simile ,

quia Filius et Spirilus sanctus non eodem modo . producuntur a Patre, sed Pater et Filius eodem modo spirant Spiritum sanctum. Et ilerum, Patris et Filii convenientia est in Spiritu sancto ut in amore , cuius est nectere; sic non conveniunt Filius et Spiritus sanctus in Patre.

/i. Ad illud quod obiicitur, quod nexus dicitur, aut quia nectit etc; dicendum, quod quaedam sunt verba, quae in voce activa significant passionem, ut verba ad sensum pertinentia , ut video , audio et similia''; quaedam m voce activa significant actionem, ut facio et percutio, similiter in passiva. Di- cendum igitur, quod hoc quod est nectere, cum nectere dicatur Spiritus, quia ab utroque procedit, recte in voce activa passionem significat et in passiva actionem ; et ideo non significatur ', quod ali- quid det Patri et Filio, sed quod magis recipiat.

SCHOLIOK

Si Spicitus sanctus dicilur iiexus , sensus csl , quod est I o. 3. — S. Thom.,

amor a duobus , scil. Patre et Filio , tanquam ab uno pi-incipio B. Alberl. , hic a.

uniformiter productus. Cfr. solut. ad 2. Quoad ipsam conclu- Richard. a Med. , hi sionem efr. infra dub. i. — Alex. Hal. , S. p. I. q. iS. m. 3.

hic q. 1. a. 3; S. 1. q. 37. a. I. ad 3. — 8. 9. — Petr. a Tar. , hic q. 3. a. 1. — ; a. 2. q. 2. — Mgk\. R., hic 1. princ. q. 3.

QUAESTIO III.

Utrum Spiritus sanctus proprie sit s-piritus.

Tertio et ultimo quaeritur , utrum Spiritus sanctus proprie sit spiritus. Et quod sic, videtur hoc modo:

1. Quia persona Spiritus sancti isto nomine proi.priissiine designatur, quod dicitur Spiritus sanctus";

sed hoc nomen sanctus non coarctat hoc quod est spiritus, cum sit aeque commune: ergo spiritus proprie dicitur illa persona.

2. Item, Spiritus dicitur, quia' spiratur; sed quod spiratur non generatur. nec e converso: ergo cum spirari non conveniat Patri nec Filio: ergo convenit Spiritui sancto.

3. Item, homines concordes in uno inalo dicuntur conspiratores , nori quia idem cogitent, sed quia idem malum appetunt, et ad idem malum unus omnium est colligatus affectus: ergo cum conspira-

tio^ a spiratione veniat, non dicitur spirari nisi amor: ergo nec Spiritus sanctus dicitur nisi amor: ergo etc.

CoNTRA: 1. Spiritus esl Deus, eteos, qui ado- aj opporant eum, in spiritu et veritate oportet adorare ,^"^"'' loannis quarto"; sed tota Trinitas est adoranda: ergo tota Trinitas est spiritus; hoc idem dicit Augiistinus '°.

2. Item, ratione ostenditur hoc idem sic: spiritus dividitur contra corpus: ergo quod non est corpus est spiritus": ergo est iiomen absolutum, non relativum: ergo etc.

3. Item, spiritus dicitur aut a spiritualitate , aut a spiratione. Si a spiritualitate , sic dividiiur contra corpus, et constat quod toti " conveniat Trinitati; si a spiratione; contra: spirare active dictum

' Val., iidstipulanti^ nullo cod. , urigiimlis, et mox contra

quia unus oritur a duobus.

♦ Ed. I eonsimilia, dein post quaedam adiungit quae. = Cod. X significat , cod. II sequitur.

• Unus allerve cod. ut Z cum ed. I oniittit .sanctus , pro quo cod. 0 ponit quia per spiraiionem producitur. Paulo ante

quia loco quod.

Respondeo: Dicendnni, quod hoc nomen spirispiiitas in- «M-s reperitur in corporihus, in substantiis raYtoJia-

venitariQ ,.,»._ ,. . ,- . ...

iribDs. hbus'' et m Deo; et licet in Deo srt proprnssime, quia propriissime est in eo spiritualilas et spiratio, lamen ratio cognoscendi et dlcendi tanquara a posteriori incipit a substantia corporali.

In snbstantia autem corporali spiritus dicitur ""jpiweras-ijupiifiter: aut a «pM-ifttafe'tote contra corpulentiam ;

sic dicitur absolute, et vocatur spiritus corpus subtile , sicut accipitur in libro de Differentia spiritus et animae"; aut a spiratione; et sic dicitur spiritus flatu^s, sicut accipit Chrysostomus, loannis tertio ^: Spintus ubi vult spirat etc. Et in Psalmo °: Ignis, grando, spiritus etc.

Secundum hunc duplicem modnm accipilur in -substantia spirituali sive rationali, aut a spiriluatitate contra corporeitatem : et sic substantia ratio- nalis vel eius potentia interior dicitur spiritus, Ecclesjaslis tertio': Quis novit, si spiritus filiorum etc; aut a spiratione; et sic affectus vel amor dicitur spiritus. Et ratio huius est, quia actus spira- tionis in corpore est actus internus, actus cmitinuus,

actus vivificus. et habens originem «. ca/orc '. Quia i'"ipi-ieuies igilur egressns ;imoris, ut amor est, venit ab in-l-x^mollT"" trinseco; et amor est actus vivificus, quia amor est vita; et iterum amor est actus continuus, quia continne debet reddi ;imor, et lunc est perfectus, quando homo sic amat; rursus est calor spiritualis : ideo solus aiiior dicitur spiritualiter spirari; et sic ;iccipitur illnd pjimae ad Thessalonicenses ultimo'': Ut inti-ger spirilus etc.

Secundum hxmc duplicem modum ;iccipitur in shuiiiierii^ divinis. Nam secundum quod spiritus dicitur a spiritualitate, sic convenit loti Trinitati: nam tota Tri- nitas caret corporeitate et materialitate ; et sic est coudiisio i. nomen absolutum, loannis quarto'": Spiritus e,it Deus. Secundum aulem quod dicitur a spiratione , sic convenit illi soli personae, quae procedit" ut o.nciu»io2. amor. ratione iam dicla. Spirari enim in spiritualibus solius est amoris; et quoniam amor potest spi- rari recte et ordinate, et sic est purus; vel indirecte et immunde, et sic est libidinosus: ideo persona illa, quae est amor, non tantum dicitur Spiritus, sed Spiritus sanctus. Non sic Filius dicitur " sanctus, quia generatio est motus naturalis, circa quem non attenditur sanctitas vel puritas, sicut attenditur circa amorem voluntatis.

I. 2. 3. i. Ad illud quod obiicitur, quod spi- soiuiio oprare est totius Trinitatis; dicendum, quod spirare^"^'^°"""' dicitur dupliciter: unomoAo est spirare idem quod spirare est Spiritum '^ producere; et sic non convenit toti Tri- ""'''""""'• nitati; alio modo est spirare idem quod inspirare: et sic" convenit toli Trinitati, quia inspirare dicit effectum spiritus, qui est a tola Trinitate. Dicitur enim inspirari quod in spiritu nostro spiritualiter immittitur, sive aifeclio sive cognitio.

H. Ad illud quod obiicitur, quod '■'■ motus est naturalis; dicendum, quod sic est in corporalibus, quae spirant propter naturae indigentiam; sed non sic in spiritualibus substantiis, quae spirant ex liberalitate voluntatis. Unde ratione huius non traus- fertur "'. sed ratione aliarum proprietatum.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]