Bonaventure

DIST. XV. P. l. ART. UNICUS QUAEST. II.

propriati personae, iii quo doiio etiam ipsamet persona vera datur recipienti illud donum. Missio vero dicit respectum personae emanantis per emanationem alicuius rei visibilis vel in- Tisibilis appropriatae illi personae. Et ita de principali significato missionis non est emanatio personae, sed est de coinlel- lectu significali missionis, sicut nasus non est de principali significato simitatis, quamvis simitas nasi nasum includat de cointellectu » . Ipse Richard. a Med. praefert secundam opinioiiem, infra d. 1S. p. I a. 3. q. I.

His verbis iam manifestatur , oliquos putasse, missionem prineipaHter significare processionem unius personae ab alia , sed connotare manifeslationem eiusdem. Ita Ale.\. Hal., S. p. I. q. 71. m. 2. et i, et nonnufii moderni, ut Suarez. Sed S. Bonav. infra (% i. in corp. ct clarius ibi ad 3.J dicit : » Missio de se duo importat , scil. emanationem et manifest;itionem, et primcipaUter de ratione suae signifieationis importat manifesta-

tionmni. Eandem sentenliam profitentur S. Thom. (hic q. 1. a. 2; d. 16. q. 1. a. I ; S. I. q. 43. a. 2. praeserlim ad 3.), Scot. (I. Sent. d. 16. q. unic), B. Albert., Petr. a Tar., Richard. a Med., locis infra citatis.

II. In responsione S. Bonav. docet , triplicem in missione includi respectuni , et haec tria membra iterum tripliciter comparat, Secundum hos multiplices respectus resolvit, quae sinl a divinis missionibus removenda, quaeve in iis ponenda.

III. Alex. Hal. ,S. p. I. q. 71. m. I. — Scot., dc hac et seqq. hic et in Report. q. unic. — S. Thom. , hic q. 1 . a. 1 ; S. I. q. 43. a. 1. — B. Albert., I. Sent. d. 14. a. 3. 4. — Petr. a Tar. , hic q. 1. a. 1. 2. 3. — Richard. a Med. , hic a. 1. q. 1. — iEgid. R., hic 1. princ. q. 1. — Durand. , de hac et seq. hic q. 1. — Dionys. Carlh. , hic q. 1.— Biel , de hac ct seqq. hic q. unic.

QUAESTIO II.

Utrum. 7nissio in divinis sit tantum ex lempore , an etiam ab aeterno.

Secundo quaeritur, utrum missio in divinis sit ex tempore tantum, an etiam ab aeterno. Et quod ab aeterno, ostenditur auctwitate et ratione.

1. Auctoritate sic : Gregorius': « Eo ipso mittitur Filius, quo generatur»; sed generatur ab ae- terno: ergo mittitur ab aeterno: ergo missio in divinis est ab aeterno.

2. Item , Beda in homilia-: <i Spiritus sancti missio est eius processio » : sed procedit ab aeterno : ergo mittitur ab aeterno.

3. Item, ratione sic: missio, sive active sive passive dicta, est Deus; sed omnis actio, quae active et passive est Deus, est ab aeterno: ergo etc.

4. Item, omnis actio, quae habet Deum ut terrainum et ut principium, est ab aeterno, ut patet, cum dicitur : Deus inteliigit Deum ^ Deus generat Deum: sed missio est huiusmodi, quia Deus mittit Deum: ergo missio est aeterna. Si dicas, quod missio requirit duplicem terminum, scilicet eum qui mittitur, et eum ad quem mittitur, et ille ad quem fit missio, est temporalis; contra: Deus potest esse qui mittit, Deus, qui mittitur: ergo pari ratione Deus, ad quem mittitur; et videtur, quod istae comparationes principii et termini maxime Deo conveniant. Deus enim est alpha et omega, principium et finis ■": ergo magis proprie dicitur Deus, ad quem mittitur, quam Deus, qui mittitur.

5. Item, quidquid est Deus, est aeternum; missio est Deus: ergo est aeterna; sed praemissae sunt verae: ergo et conclusio.

Contra: 1. loannis decimo sexto°: Sinon abierofamammn. Paraclitus non veniet ad vos; cuni autem abiero, mittani vobis eum. Ergo Spiritus sanctus potest mitti et promitti; sed quod est aeternum non potest promitti: ergo etc.

2. Item, Augustinus quarto de Trinitate': «Mittitur Filius vel Spiritus sanctus, cum ex tempore cuiusquam mente percipitur».

3. Item , omnis missio est ad " aliquid posterius mittente; sed ubi cadit posterius necessario intervenit ratio principii et temporis: ergo etc. Prima pro- positio per se est -vera , quia mittens per prius habet ipsum quod * mittil, quam habet ille. ad quem mittit.

4. Item omnis missio vel est ratione mutationis, vel ratione operationis; sed in divinis non est mutatio: ergo ad hoc, quod missio sit, necesse est quod interveniat operatio; et si operatio, et effectus; et si effectus, et' tempus: ergo omnis missio est ex tempore.

Missio propter cmiparatiotmn ad terminum creatum dicenda est temporalis.

Respondeo : Dicendum ad praedicta , quod mis- condusio. sio in divinis nullo modo dicitur nisi ex tempore. Et ratio huius est, quia dicit comparationem non tantum ad prineipium nec tantum ad missum , sed

' Homil. 26. n. 2. in Evang. : Eo enim ipso a Palre Filius mitti dicitur , quo a Patre generatur. In quo textu plurimi codd. et ed. 1 omittunt ipso.

"- Vide d. XIV. ht. Magistri , c. I.

quod propter formam argumenti melius deest.

quod Beda loquitur de processione Spiritus sancti , prout est in creatura , et ita semper est temporalis ut missio.

3. Ad illud quod obiicitur, quod omne quod active et passive ponitur, in Deo est aeternum ; dicendum, quod verum est, nisi habeat ulteriorem respectum ad creaturam; sed missio praeter respectum, qui est mittentis ad missum, importat aliquem effectum in creatura '.

Ad illud quod obiicitur , quod missio active et est Deus; dicendum, quod est quaedam actio, quae solum respicit passum, ut « percutio te » ; quaedam , quae passum et aliuni terminum , ut « doceo te grammaticam » , similiter et « mitto te ad illum » . Et quod obiicit * verum est in actione et passione , quae nihil aliud respiciunt nisi prin- cipium et obiectum ; sed non in aliis , quae requirunt alium terminum, et ideo habet instantiam in proposito.

4. Siniiliter solvendum est ad sequens, quod verum est, si actio illa omnino terminaretur '^ in Deum.

Sed quod obiicit , quod missio respicit Deum ut terminum ad quem ; dicendum, quod si terminus, ad quem est missio , esset solum in ratione finientis , verum ' esset ; nunc autem non est sic , sed magis in ratione suscipientis.

0. Ad ultimum obiectum dicendum , quod ibi est paralogismus accidentis , sicut hic: omne aes est naturale , statua est aes : ergo etc. ; quia quod erat materiae attribuitur statuae ratione artificii. Sirailiter hic, quod erat divinae essentiae attribuitur missioni ratione connotati.

S C H 0 L 1.0 N.

1. In conclusione omncs conveniunl, cliani ii, qui cuni Alex. Hal. statuunt, missionem in suo principali signiflcato dicere quid aeternum , nenipe processionem aeternam. Ipse Alex. Hal. (loc. cit.) obiectum hic ultimo loco positum sic solvit : « De missione est loqui quantum ad principale signiflcatum et quantum ad connotatum : rationc principalis significati est quid ae- (ernum ; ratione connotati est ex tempore. Cum autem aeternum coniungitur temporali in eodem termino, proprie loquendo, debet iudicari temporale , sicut , quando necessarium coniungitur contingenli , totum iudicatur conlingens. Ideo in argumento

isto cst fallacia accidentis: missio cst Deus ; et Deus est aeternus: ergo missio est aeterna; quia aeternitas, quae est in principali significato missionis, infertur de connotato. Hoc enim nomen aeternus , cum sit adiectivum , determinat ipsum terminum et ponit rem suam ratione totalis signiflcati ».

II. Quoad ipsam quaestionem : .Vlex. Hal., S. p. I. q. 71. m. 4. — S. Thom., hio q. 4. a. 3 ; S. I. q. 43. a. 2. — B. Albert. , hic a. I . — Petr. a Tar. , hic q. 4. a. 3. — Richard. a Med. , hic a. 1. q. 2. — Aegid. R., hic d. IS. p. II. prima princ. q. 3. — Dionys. Cnrth., hic q. 2.

QUAESTIO III.

Utritm missio, passive accepta, sit totius Trinitatis, in specie Patris.

Tertio quaeritur, cuius sit missio ut missi. Et videtur , quod sit totius Trinitatis.

1 . Augustinus quarto de Trinitate " : « Mittitur M opposi- Filius, cum ex tempore cuiusquam mente percipi-

tur » . Sed tota Trinitas ex tempore mente percipitur : ergo tota Trinitas mittitur : ergo et Pater.

2. Item, mitti personam est ipsam de novo venire ad habitandum " ; sed tota Trinitas de novo

distlnctionis, dub. 2.

* Haec solutio respicit minorem tertiae el etiam maiorem quartae obiectionis; sed quod sequitur solvit maiorem tertiae

f terminetur. Paulo

quibus mss. ut HQX adiecimus particulam et.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]