Bonaventure

DIST. XVll. P. 11. ART. UNICUS QUAEST. I.

1. Ad illud ergo quod obiicitur in contrarium, sojuuo op- quod essentia formae est invariabilis ; dicendum,

positoram. ^ ' '

quod verum est de forma universali; si autem di- .catur de forma singulari, verum est in se considerata, sed non prout in alio '.

2. Ad illud quod obiicitur, quod simplicitas non admittit magnitudinem; dicendum, quod verum est, quod non admittit magnitudinem molis, admittit tamen magnitudinem virtutis.

3. Ad illud quod obiicitur, quod augmentum ^ in corporalibus est motus secundum accidens, patet responsio. Nam quantitas molis est accidens, essentialiter differens a quanto; non autem sic est in quantis quantitate virtutis , immo quantitas virtutis essentialis est, ut in opponendo probatum est".

Potest tamen dici, quod cum dicitur, quod* Aiia soiuiio.motus augmenti in corporalibus est motus secundum accidens, dupliciter potest accipi hoc quod est secundwn : aut quod dicat habitudinem termini per se sive termini formalis, et sic utique terminus augmenti est quantitas perfecla ; aut ita, quod dicat terminum

per accideiis, et hoc modo augmentum per accidens '' respicit substantiam. Quod patet. Cum enim additur quantitas maior minori, nisi fiat per rarefactionem vel per protensionem ', oporlet quod addatur substantia, in qua sit illa quantitas; et ita augmentum plus habet de substantia, et ila per consequens ad substantiam terminatur etiam in corporalibus.

4. Et per hoc patet quod obiicitur: quod mutatur secundum substantiam est aliud et aliud ' ; verum est, si dicat terminum formaleni; sed non sic dicit.

Ad illud quod obiicitur: quod augmentatur secundum suhstantiam et mutatur secundum substan- tiam ; dicendum , quia ° rei non tantum est esse substantiale , sed etiam perfectum esse. Mutari ergo secundum suhstantiam hoc polest esse dupliciter: vel respectu esse simpliciter, et sic mutatum est aliud et aliud; vel respectu csse perfecti, et sic est idem', quia cum de imperfecto fit perfectum, non est aliud, sed idem. Hinc est, quod caritas, quamvis substantialiter augeatur, non est alia, sed eadem secundum substantiam; unde non valet obiectio.

S C H 0 L I 0 N.

1. Ciim senlentia communi quacstio resolviliir amrmalive. Deinde circa modum liuiiis augmenti S. Doctor afTert opinionem aliquorum insnflicientem ; denique propriam suam sentenliam proponil eamque probat adhibito isto axiomate, quod augmentum sequitur quanlitatem. Quantilas autem communiter distinguitur in propriam si-\e molis, et nietapliorieam sive virtutis; unde seipiitur, quod etiam duplex augmentalio admitti debeat, et inde , quod caritas augeri possit, et quod augmentalio flat secundum essenliam. — Ut rationes et dilTicultates ad philosopiiiam spectantes , quae in hac ct seq. quaest. tanguntur, facilius intelligantur , iuvat aliqua excorpere circa varias in anliquis scholis vigentos opiniones do augniento et diminutione formarum. Teste Boelhio, (III. in Calegorias seu Pracdicamenta Aristotelis., c. de Qualitate) tres opiniones iam apud antiquos

philosophos extiterunt de intensione formurum seu de magis et minus. i Quidam namque dicebant , in omnibus secundum materiae habUudinem reperiri posse magis et niinus. Proprium namque esse materiae corporumque intensione crescere et miniii relaxatione, quae quorundam Platonicorum sententia fuit». Quae Boethii verba a B. Alberto, Comiiient. in libr. de Sex principiis Gilberli Porretani, Iract. 8. c. 1. ita e.xponuntur : « Eprum quidem una (opinio), qui dicebant, quod in omni, in quo invenitur magis et minus, invenitur aliquo modo materia, cuius quantitas, ut dicunt, ex indivisibilibus consistit: ubi plura similia in uno conveniunt, id dicunt intendi, ct ubi pauciora sunt, illud dicunt reniitli, et ideo albissima sunt in quibus plura indivisibilia concurrunt albedinis ; remitti autem, ubi conveniunt pauciora. Et hacc quidem opinio , ut dicit Boethius, fuit Pla-

alii ut 11 cc ciun ed. \ Iransponunt post (/tta»jfrto.s. Codd. LOZ paulo ante post virtiis addunt caritatis, quod vel supplendum est , vel nomen virtus referendum ad sequens caritatis ; dein codd. LO et quantitas virtutis , quod qumititas substantiae substituunt loco et sit quantitas virtutis. Quomodo hoc argumenlum intelligendum , accipe ex fundam. 5. supra posito, et in- fra ex resp. ad 3. Mox aliqui codd. ut D V X bb minus aple omittunl enim , loco cuius cod. G habet ipsa ; cod. T deinde post virtus adiungit necessano sequitur , quod.

qui vero secimdum eas qmles dicuntnr, ipsi siib comparalionc cadunl , ut iustior ct sanioi' ct grammaticior » . — Gilbertus Porretanus (do Sex principiis, c. ult.), ti-es sententias hac dc re affert, quae suo tempore a diversis defcndebantur et Iriplici anti-

quorum opinioni

videntur. « Aiunt enim quidam

.«ecundum crementum vel diminutionem eorum quae suscipiunt mUectorum. Aliter autem et alii ipsa quidem qme smcipiuntur in suscipientc diminui et crcscere annuntiant. Alii autem secundum utruinque amborum diminutionem et augmentationem ». Pluribus rationibus contra triplicem hanc sentcntiam adductis , concludit: « Patet itaque nihil secundum magis et minus praedicari neque secundum subiecti solum augnientum vel diminu- tionem nequo sccundum accidcntis; quare neque secundum utrumque. Oporlet igitur ab alia e^ ijivenire , quae cum magis et minus dicantur. Huiusmodi vero sunt ea , quae sunt in voce eorum quae advcniunt, et non secundum subiecti vel mobilis crementum vel diminutionem, sed quoniam eorum, quae sunt in voce, impositioni propinquiora sunt, sive ab eadem remotiora. De his etenim cum magis dicuntur quae proximiora sunt ei quae in ipsa voce est impositioni, cum minus autem de his quae remotiora consistunt, ut album dicitur illud, in quo pura albedo est; quanto igitur ad vocis impositioncm accedens puriori inficitur albedine, tanto et candidior assignabi- tur... Dubitabit autem aliquis , quare haec quidem cum magis et minus dicantur, substantiae vero minime? Hoc autem contingit, quoniam substanliarum impositio quidem in lermino cst, ultra quem transgredi impossibile est. Additur autem et de accidentibus quibusdam , quac sine magis et minus dicuntur, ut quadrangulus et triangulus ct similia ; non enim triangulus magis unns altero dicitur».

II. In soliit. ad I. Iringitur qiiacstio intor Soholasliods in iilninupio paitoni dispiitnta, iitruin ipsao lormao siibslanlialcs oiiiscloni siiooioi, praosorliiu aniiiiiio inlolloolii.ilos, rooipinnt niagis 01 niiiius, sivo osso possiiil inaoiiuiilis porroolioiiis. (jiiod intclligoiuliiin osl non ilo |iorrooli<iiio xpccilkn . i|iiiio nTlii osi Oiidem in individuis ciiisdoni s|ioiioi. soil ilo prrrooiiuiio iiiiliridnali , nec de pcrfoctionc ((i'(V(/cH^i// , iinno rnio iliMisn o>i iii divcr.sis, sed de subsliuilinli , sooiiikIiiiii ^iiuliiin iioircnionis consequentem naturam individiii, lItr;ii|iio .soiiloiiliii, i, o, alTirmativa et negativa, cst probabilis. Faiitoros soiitoiiliiio, ipiod siiit inaeqiiales, pro se citant deeretiim aliqnod diioidnim l'iii'isicnsium, ab Henrico Gandav. (Qiiodl. 3. q. 3.) ct a Durando (II. Sent. d, 32. q. 3.) relatum: « Si (luis dicat, onincs .animas iib origine cssc aequales, errat, quoniam alias anima Chrisli non csset perfectior anima ludac ». Durand. hoc decrctum ad pcrfectionem potentiarum scnsitivariim ot \ogetivanim rcstringerc conatur , licet parum probabilitcr ; alii id noii liiihcrc irrcfragabilem auctoritatem dicunt. Dc .senlciitiii S. Thom. disputatur. licet (jaietan. (ad S. I. q. 83. ii. 7.) dicat, caecos osse , qui dubitent, ipsum stare pro inacqualitatc. Sotus autem cum aliis pluribiis ex lidibus caecis unum sc esse profltetur. Interpretationi Caietani favcnt multa testimonia S. Tliom,, ut S. I, q. 50. a. 4. q. 85. a. 7; II. Sent. d. 32. q. 2. a, 3; I. Sent. d. 8, q. o. a. 2. ad 6. — Sententiae neganti paritalem porfectionis adhaeret ctiam tentia autem Scoti dubia est, licet magis favere videtur huic ultimac sententiae, ut patet ex eius testimoniis collectis in Summ, Hieronymi a Montcfortino t. 11. p, 1, q. 85. a. 7. iiioident.

In solut. ad 3. duplex datur responsio. Prima est : ctiamsi concedatur, quod in rebus corporalibus augmentum sit solummodo secundum accidens non secundum substantiam, tamen hoc non valet in augmento virtutum. Secunda vero rcsponsio negat, quod motus augmenti in corporalibus sit tantum secundum accidens, quod est quantitas, quin addatur ipsi substan- tlae. Ad hoc probandum distingultur duplex tcrminus iiugmenti : fomialis sive per se, et hic est ipsa quantitas, et accidentalis, ct hic est ipsa substantia.

III. Alex, Hal, , S, p. IV. ((. 9. m. 3, a. 2. § I. — Scot., de hac. et seq. hic q. 4. et seqq.; Report., hic. q. 3, et seqq. — S. Thom, , hic q. 2. a. 1 ; S. 11. II. q. 24. a. 4. — B. Albert,, do hac et duabus seqq. hic a. 10, ct III. Sent. d. 29. a. 10; et IV Sent. d. 7. a. -5. quaestiunc. 3; S. I. p. II. tr. 16. q. 101. m. 2, et q. 102. m, I. — Gulielmus Paris., dc Virtut. c, 22, — Petr, a Tar. , hic q. 2. a. I. — Richard. a Med., hic a, 2, q. I. — *gid. R., hic 1, princ. q. I, — Henr. Gand., Quodlib. o, q, 19. — Durand. , hic q, 3, — Dionys, Carlh. , hio q. 6. — Bicl , hic q. 4.

QLWESTIO 11.

Quomodo caritm augeatur.

Secundo ((uaeritur de modo augmenti ipsius caritatis. Et quod augmentum eius sit aliunde, cstenditur:

1. Per iVugustinum ' , qui dicit, quod « caritas meretur augeri » : sed quod aliquis meretur habet

ab alio quam a se: ergo si caritas meretur augmentum, habet ipsum aliunde.

2. Item, quod augmentetur per appositionem , videtur per rationem augmenti ^: (( augmentum enim est praeexistentis quantitatis additamentum » : ergo

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]