Bonaventure

DIST. XVll. P. H. ART. UNICUS QUAEST. Hf.

31-)

tdllitur; conciipiscentia aulem sive cupidilas el ve- ■2. niale peccatum opponuntur caritati secundum fervorem solum , quia simui stant et substantialiter sunt sese incontingentia '.

I. 2. Et ideo soivendum ad duo prima, quod

Ad opposiui illud Augustini de cupiditate et minori amore, similiter^ illud de veniali dirninutione locum hal)et solum quantum ad fervorem caritatis; et sic patent duo prima. Sumitur etiam ratio, quare caritas non minui- Rniio 2. tur a parte ipsius subiecti , quod est liberum arbitrium secundura conversionem ad Deum. Liberum autem-' arbitrium ad augmentum caritatis se disponit per lialjilitatem , similiter ad diminutionem per dehabilitatem eitra mortale. Sed haec dispositio est de congruo, non de condigno; et quoniam Deus est pronior ad miserendum quam ad condemnandum, et ad donandum quam ad subtrahendum ' : hinc est , quod carilatem tribuit, cum se Uberum arbitrium disponit de congruo, sed non subtrahit, nisi quando necessario se disponit ad subtractionem gratiae. Hoc autem solum est per aversionem, et tunc tolum tollit. Et hinc est, quod caritas nunquam minuitur. sed augetur, quia solum de congruo potest se praeparare subiectum ad diminutionem.

3. Ad illud quod oljiicitur, quod sicut homo

.w opiiosiua proficit, ita descendit° frequenter; dicendum, quod non sic dinunuitur per descensum substantiahter caritas, sicut augetur per ascensum.

4. Quod etiam'' obiicit, quod liberum arbitrium potest totum privare per dehabihtationem etc; dicendum, quod istud falsum est, quia forma sub- stantiahs omnino privatur per dispositionem ad oppositum in termino , non tamen minuitur per dispo- sitionem citra ' terminum. Pmeterea, illud habet locum , quando dispositio in tei-mino et citra terminum sunt eiusdem generis; non sic autem est in proposito, quia una est mortale peccatum, alia veniale.

Sumitur etiam ratio, (jnare*' non potest minui. i a parte naturae suae. Ipsa enim est inlluentia secuiidum divinam acceptationem ; sed quod Deus acceptet", hoc est ab ipso et ita., quod magis et magis acceptet , et ita de sui natura potest augeri ; quod autem minus acceptet, hoc non est ex se: ergo oportet quod veniat a nobis : ergo caritas de se habet augeri , minui vero non habet nisi a nobis, ut supra ostensum est '°. Per nos autem non potest minui, et ideo caritati solum debetur augmentiim naturaliter.

5. Ad illud ergo qubd obiicitur, quod oppo- ■ sita nata sunt etc, dicendum , quod verum est, nisi alterum insit per naturam.

6. Ad illud quod obiicitur : potest esse sine additione, ergo separari; dicendum, quod istud ve rum est, si esset aliquid separans; sed nihil est quod separet.

ogpo.,

SCHOLIOK

Ex antiquis Antissiodorensis et eliam, quod mirum est, Dionys. Carth. affirmarunt , carilatem secundum habitum minui posse, quod nunc communissime negatur. — Alex. Hal. , S. p. II. q. 108. m. 8. S 3. — Scol. , Reporl. hic q. 7. — S. Thom. , hic q. 2. a. S. ; S. II. II. q. 24. a. 10. — riuliclmus Par., de

Virtut. c. II. ante med. — B. Alberl., hic ii. 10. — Petr. Tar., hic ([. 2. a. -5. — Richard. a Med., hic a. 2. q. 3. Aegid. R. , hic 2. princ. q. uiiica. — Henr. Gand. , Quodl. q. 23. — Durand., hic q. 10. — Dionys. Carlh. , hic q. 9. Biel , hic q. 4.

quia ipsa veritati et praedictis magis consonat. — Paulo ante cod. Z tantum loco solnm.

qui praecedit generationem ; quia tam generatio quam corruptio sunt termini motus. Omne autem quod movetur , quando est in termino motus, disponitur sccundum illud, ad quod motiis ordinatur ; et ideo cum motus corruplionis tcndat in iion esse , generationis vero ad esse, quando forma introdiicitur , Ibiniii cs( ; quando autem expellitur , non est».

* Supple : caritas.

QUAESTIO IV.

Ulrum caritas terminum habeat in augmento.

Quailo qiiaeiitur el ultinio de augmenlo carilatis quantuni ad termiuuni, et quaeritur, utrum ha- heat statum vel terminum , ultra quem non possit augeri. Et quod sic . ostenditur hoc modo.

1. Onine quod est in aliquo, non excedit cai-midnmpiiu.pacitatem eius in quo est; sed caritas est m anima:

ergo non excedit animae capacitatem. Sed capacitas animae est finita, quia omnis polentia finita habet capacitatem fmitam: ergo et caritas.

2. Item. augmentum caritatis attenditur secundum quantitaleni virluti.'<; sed quantitas virtutis similis est quantitati )uolis et perfectior; sed in quantitate ??Joto in augmentando est status, unde Philo- sophus ': « Omnium natura constantium terminus est et ratio magnitudinis et augmenti » : ergo simiUter el in quantitate virtutis.

3. Item, augmentum caritatis attenditur per ascensum ad quantitatem perfectam ' , ergo quod semper augetur nunquam venit ad perfectum , « perfectum autem est, cui non est possibilis additio'»; sed carit;item , cum sit opus Dei , contingit perfici , Dei enini perfecta .nint opera": ergo etc.

4. Item. augmentum caritatis attenditur secunduui approximationem ad finem, nam quanto cari- tas maior, tanto fini proximior ^; ergo aut nunquam pervenit ad finem, aut si sic , necesse est stare, quia alias esset frustra: ergo etc.

CoNTR.\: i. Quod non sit status, ostenditur a

Ai opposi- parte virtuti-s augmentantis. Tantum enini extendi-

tur augmentum, quantum virtus augmentativa ; sed

virtus augmentans caritatem est virtus divina , quae

non habet terminum nec" statum: ergo etc.

2. Item , hoc ipsum ostenditur " a parte susci-

pientis. Sicut eniiu se habet transparens ad himen corporale, sic capacitas animae ad lumen gratiae sive caritatis; sed aer nunquam tantum recipit de lumine, quin adhuc possit plus recipere: ergo etc.

3. Item, hoc videtur posse ostendi a parte augmentabilis , quod est caritas, quia ipsa est aeque in actu vel amplius quam ° ignis materialis; sed jgnis materialis ratione suae actualitatis augetur in infinitum , si adsit combustibile , sicut dicit Philosophus": ergo similiter caritas de se.

4. Item, hoc ipsum ostenditur a parte ohiecti caritatis , quod est summum bonum non habens mensuram: ergo si mensura caritatis debet attendi per '" magnitudinem obiecli , et illud caret modo et mensura, ergo et caritas: et si hoc, ergo non habet statum nec terminum.

Caritas habet terminum in augmento, quod colr ligitur ex parte tum virtutis agentis, tum poteniiae suscipientis , tuni formae perficientis.

Respondeo: Dicendum, quod status est in au- f ""cinsio. gmento caritatis secundum omnem modum, secundum quem contingit esse statum et perfectionem in motu augmenti.

Augmentum enira , sicut patet in corporalibus, Ti^ip^Jg'^^^: habet statum a tribus: videlicet a.virtute agente et inangmeQpotentia suscipiente et forma perficiente. Sic " est in homine, cuius augmentum stat, quando vi^-tus caloris et carnis secundum speciem non potest amplius convertere, quam deperdatur; quando potoito humidi radicalis non potest plus extendi "; quando

quod flt ex cibo pcr conversionem eins in subslantiam aliti , ad reparanduni quod deperdilur ex huniido radicali jier actionem caloris naturalis. Nam licet calor naturalis praecipue resi- deat in corde , quod est oninium membrorum calidissimum , ab eo tamen derivalur in ceteras parles corporis estque sparsus per totum corpus et immersus liumido radicali , in quibus actione sua consumitur , atque adeo, ne consumatur , necesse est, quod continue 1'epai'etur pcr intus susceplionem exlrinseci alimenli » etc. — Paulo anle cod. K cuni ed. 1 amplius locn plus. Paulo infra cod. M operationi p:o perfectioni.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]