Dist. 19, Part 0, Dubia
Book I: On the Mystery of the Trinity · Distinction 19
DIST. XIX. P. 1. DUBIA.
Respondeo : Dicendum , quod ostensa perfecta aequalitate, ostenditur, quod omnimoda sit in natura identitas et similitudo; et ideo determinata aequalitate, non est opportunum de aliis determinare; sed magis de aequalitate determinat propter haereses extirpandas, Arianorum maxime, qui posuerunt inaequa- litatem in divinis; et ideo difQcilior' et utilior circa hoe versatur disputatio.
DUB. II.
Item dubitatur de hoc quod dicit, quod aequalilas comistit in aeternitate. Videtur enim male procedere, quia ipse dividit coaeternitatem ' contra aequalitatem: ergo si ab ea distinguitur, quantum ad aeternitatem non attenditur aequalitas.
Respondeo: Dicendum, quod aequalitas perfecta in his tribus consistit, et Magister condividit aequali- •tatem contra coaeternitatem quantum ad alia duo membra, scilicet magnitudinem et potentiam.
DUB. III.
Item quaeritur de hoc quod dicit: Non alio Deus, alio magnus etc. , quia videtur pari ratione, cum alio sit Deus, aho Pater, quod aho sit Deus, alio magnus. Si dicas, quod quantitas transit in^substantiam, relatio non; obiicitur, quod illud non solvit. Augustinus' enim loquitur de formali praedicatione, *t constat, quod formaliter loquendo ita est ista falsa: Deus est magnus deitate, vel Deus magnitudine, sicut et: Pater magnitudine^
Respondeo: Dicendum, quod quamvis secundum rationem loquendi vel inteUigendi a parte nostra magnitudo in divinis dicatur per modum quantitatis, et deitas per modum substantiae, tamen a parte rei nulla est omnino differentia. Nihil enim de magnitudine dicitur , quod non dicatur de substantia. In re- latione ' autem paternitatis non est ita. Aliquid enim praedicatur de paternitate , quod non potest dici de -essenlia, sicut distinguere et distingui.
DuB. IV.
Item quaeritur de hoc quod dicit: In genera,tione generationum anni tui^. Videtur enim male dicere, quia in aeternitate nulla cadit variatio: ergo cum annus variationem habeat, non debet transferri ibi '. Item, in illa aeternitate est omnimoda simplicitas et impartibilitas: ergo non deberet pluraliter dici annos.
Respondeo: Dicendum, quod iuxta modum nostrae infirmitatis et intelligimus- divinam aeternita- tem ' et nominamus. Quoniam enim annus dicit com- ...
, . , , similis ar
pletam temporis revolutionem secundum decursum solis in zodiaco et regressum ad idem punctum, et , divina aeternitas est perfeeta et durationes ceteras circumplectens : ideo ad ipsam transtulit Scriptura nomen anni.
Rursus, quia interminata " et a parte ante et Quare i a parte post, ideo non annum. dicit, quasi terminimi habeat, nec generationem singulariter, sed pluraliter annos, et generationes similiter. Ratione ergo perfectionis et interminationis transfertur, non ratione va- riationis.
DuB. V.
Item quaeritur de hoc quod dicit , quod in generalione Sanctorum sunt anni Dei, aeternita^s. Videtur enim falsum, quia duratio Sanctorum est fmita a parteante; sed aeternitas Dei est infmita a parte ante et post: ergo Sancti non sunt in illa '". Item, quo modo essendi m" generatio Sanctorum est in illa? Sicut meHstwa, non, quia Dei aeternitas solius Dei est mensura; si sicut causa in effectu; sed hoc modo est in ceteris creaturis: ergo etc.
Respondeo: Dicendum, quod '^ illiid verbum non est dictum per commensurationem neque per aequalitatem, sed per concomitantiam et conformitatem. Quia enim generatio Sanctorum a parte post durat in infmitum ^^ durat etiam sine variatione: ideo illam summam aeternitatem in aeternum comitatur et ei
quia in perpetuum durat . et quia ex multis generalionibus sunt coliecli.
DrB. Vl.
iteni quaeritur de hoc quod dicil, quod Paler est in Filio et Filius in Patre; quia, si quidquid est in Deo Deus est propter summam simplicitatem , ergo quidquid est in Filio e.-t Filius: ergo si Pater esl in Filio, Pater est Filius.
Respondeo: Dicendum, qnoil non est siuiile, quia. cuni dicitur aliquid esse in Deo, haec praepoiu diciiur sitio /(/ ant ilicil ilistinctionem essentialem, et sic iripimiei. ^^^^ quidquid est in Deo, est Deus, quia nos in Deo uivimus, movemur et sumus-; ant nuUuni dicit distinctionem nisi secundum niodinn intelligendi, et hoc ponit omnimodam idcntitatem; et ideo sequitur, quod sit Deus quod est in Deo. Sed cum dicitur de persona, haec praepositio in dicit distinetionem personalem, et una persona de aha non praedicatnr; et ideo patet, quod non est simiie'.
DiiB. VII.
Item quaeritur de hoc quod dicit Hilarius: Nec exemplum rebus divinis comparatio humana praestabit. Videtur enim falsum, quia imago est expressa similitudo. et vestigium est in omni creatura: ergo videtur, quod exeviptum sit in omnibus.
Respondeo : Diccndum , quod est exemplum Eiempiom exprimens perfecte et * consimihter oninino , et tale npex. jjyjjjjj^ ggj jjj (.i.gaturis, quia imago et ceterae creaturae plus habent dissimilitudinis quam simiUtudinis; el est exemplum aliquo modo manudueens, et sic multa sunt, et ex multis colligitur unum , nec tamen omnino perfectum.
Din. VIIl.
Ilem quaeritur de hoc qnod dicil: Quod inintelligibile est homini possibiie est Deo. Videtur falsuni , « qnia anima noslra quodam modo est omnia ' • , et intellectus noster non tot intelligit , quin plura possit intelligere.
Respondeo: Dicendum, quod est lonui de intel- intcHecms
- . * compreliori-
lectu comprehenaente , et sic non est verum, quod <iens. omnia intelligere possit, quia nec Deus nec aliquid Dei, est comprehensibile nobis, quia omnino inflnitus; et est loqui de intellectu a,ppreliendente , et hoc du- hiteiiecin» pliciter : aut in ratione possibilis'' et suscipientis, et siCdeSrliwinr I utique onme quod potest fieri, potest intelhgere, quia ''°''''""" possibile est ad intelligendum ; aut in ratione agentis, et quia non habet lumen tantae potenliae, quod possit super omnia, scilicet praesenlia et futura. quia mulla sunt contra' eius indicium, sic non est omninm. '
DuB. IX.
Item quaeritur de hoc quod dicit Hilarius: Nani si partem eiusdem, qui genuil, accepit, neuter perfectus esl. Videtur enim non sequi hoc, quia homo perlectus genei'at fllium perfeetum , et tamen non dat ei nisi partem.
Respondeo: Dicendum, quod est perfectio simpliciter , et perfectio ' in genere. Perfectio in genere ^^J''^^^' bene compatitur secum dationem et receptioncTn partis, quia in dante suppletur per restaurationera , in accipiente per augmentum et additionem; sed perfectio simpliciter non compatitur secum restaurationem nec additionem. Et quoniam in Deo perfectio est simpliciter, ideo si daret partem, in dante remaneret defectus, similiter et in accipiente; ideo non est simile de homine .
DuB. X.
Item quaeritur de hoc quod dicit: Non per duplicein convenientium generum coniunctionem etc. ;
quae de omnibus generationibus colligitur el in unam redigitur ; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Ceterae generaliones Implendis temporibus generantur , ex quibus illa in aeternum legeneratur ; mutata vivificabitur , erit idonea porlare te , vires accipiens a te. In generatione generationwm annitui. — Vat.
English
[Translation pending]
Notes
[Notes pending]