Bonaventure

DIST. XIX. P. I. DUBIA.

aut enim tangit modos essemli, aut generandi. Non essendi, quia multo plures sunt quam isti; non generandi ; et ita ' utroque modo est insuf-

Respondeo: Aliqui dicunt, quod Hilarius soiuiio quo- iios - modos generalionis , qui sunt in creaturis , ut

ruDdam. " _.,. ^ , . - - i

excliidat eos a Fdio. bed non assignat msi duos modos, quia non loquitur nisi de generatione vivi; vi- vens autem generabile dividitur in vegetabile et sensibile; et secundum illud duplex genus duplex est modus generandi, quem tangit Hilarius. Nam animalia generantur per ' coniunclionem maris et feminae, et plantae per insertum. Primum tangit cum dicitur: « Non per duplicem convenientium generum » , quia masculus et femina sunt duplicis generis quantum ad sexum, et tamen convenientes sunt quantum ad formam et naturam *. Secundum modum tangit cum dicit: « Nec per insitivam capacioris substantiae naturara » , sicut surculus inseritur arbori , « sed per naturae unitam simiiitudinem», id est similitudinem omnino in natura indiflerentem".

Aliter potest dici, quod Hilarius non loquitur de AUa soiuiio. modo ° generandi, sed loquitur, quomodo Pater sit in Filio; et excludit modum essendi in, quo creatura dicitur esse in creatura secundum modum usitatum; ad quem modum concurrit duplex conditio craturarum: prima est creaturarum' quoad naturam diver- sitas ; secunda est continentis capacitas. Et lias excludit ab illo modo existendi, qui est in divinis, per illa duo, quae dicit: «Quod Filius est in Patre non per coniunctionem duorum generum, neque per insitivara capacioris substantiae naturam » . Hoc patet per iitteram Hilarii ' , quam immediate subiun-

git in originali, et Magister omittit: « Quia, inquit Hilarius, per corporalem necessitatem exteriora fieri his, quibus continentur, interiora non possunt » , et" vult, quod illud est impossibile in creaturis corporalibus , quod mutuo sint in se ipsis , sicut Pater est in Filio; quia propter corporalem necessitatem et imperfectionem interiora non possunt fteri exteriora his quibus continentur, ut si aqua est intus '" in vase, dum est intus, non potest fieri extra, et ita non continetur vas, ut vas sit in aqua.

DuB. XI.

Item quaeritui' de hoc quod dicit: Dum naiuram Dei non degenerat nativitas, quia non tantum in Deo, sed in creaturis pjuribus non degenerat.

Respondeo : Dicendum , quod degenerare est extra genus generantis exire. Exire autem extra ge- Degeneratio nus generantis hoc est: aut quantum ad corimiunem " ir. "*" "" formani etnaturam; et sic est degeneratio in aequivocis, sicut equus ex asina generat burdonem, et asinus' ex equa mulum, unde mulus degenerat. Alio modo degenerare est proprietates generantis relinquere, retenta natura, sicut fllius, qui generatur ex patre nobili et pulcro, est rusticanus ''' et turpis. Tertio modo est degenerare naturam generantis relinquere, non per dissimilitudinera , sed per diversitatem ; et hoc modo omnis nativitas creata degenerat, quia in omni creatura generans est aliud a generato'% et sola divina generatio est , quae non degenerat , quia nihil nascitur novum, nihil additur alienum, et ideo generans a generato in substantia non separatur ; et ideo illa generatio sola est nobilissima ".

quorum tamen aliqui ut FGISVW aa omittunt in.

" In cod. T deest communem.

Tertio ex nonnullis mss. ut P Q dd supplevimus modo. Dein

quae non degemrata esi pro f/Mae non degeneral.

'< Cfr. B. .Ubert., hic a. I I.

m

SENTENTl.VRUM I.IB. I.

COMMENTARIUS IN DISTINCTIONEM XIX.

Pahs II. De aequalitate prolmta per exclusionem inaequalitatis.

Sed nimc iani ad proposilam redeanius.

HUIUS PAHTIS TEXTUM VIDK SUPItA P. 337.

DIVISIO TEXTUS.

Siipra osleudit Magister, divinas personas aequari ijuantum ad inagnitudinem positive' per hoc, quod una essentia est in singulis tota. Hic ostendit, quod est summa in eis aequalilas, et hoc facit excludendo ab eis omneni- rationein inaequaUtatis. Et dividitm" haec pars in ties partes. In prinia ostendit , quod non cadit ibi ratio totius ^ inlegri. In secunda ostendit, quod non cadit ibi ratio generis et speciei^ ibi: ///(■ adticieiiduu) cst. ijiiod tanta est aequalitas etc. In /('/■//(( nsleiiilil. i|U(hI iion cadit ibi ratio nmneri, ibi: Qiiiid antciti limnncx dicil etc".

Prima iteruiu pars habet" duas. In prima, quia fecerat digressionem, continuat dicta dicendis. In secunda vero ostendit, quod ibi non cadit ratio totius et partis, ibi: Nec est aliqua trium peisonarum.

Uem .secunda pars, in qua ostendit, quod in divinis non cadit ratio universalis sive generis et speciei , habet duas partes. In prima ostendit , quod non est in divinis accipere genus nec speciem nec individuum. In secunda vero contra hoc opponit auctoritale Damasceni, ibi : His auteni imkntur adver- sari quaedam. Prima habet duas: primo ostendit, quod non est ibi ratio " generis vel speciei vel individui; secundo, quod non est ibi ratio materialis principii, ibi: Notandum etiam, quod essentia divina non esl materia. Similiter pars, in qua obiicit contra hor, habet duas: in prima ostendit, quod cadit ibi ratio nniversalis et individui, ratione' Damasceni;

in secunda solvit. Primum facit Tbi: His autem videntur adversari etc; secundum, ibi: Haec autem quae hic dicuntur , licet in singulis sermonibus.

Quod autem loannes dicit etc. Haec est tei-lia particula in qua ostendit, quod in divinis non cadil ratio numeri, et haec pars habet quatuor partes. In prima, praemisso quod in aequalitate personarum non cadit ratio nuineri, ostendit, quibus modis differre numero non conveniat personis. et quibus modis conveniat. In secunda ostendit, quod in divinis personis tanta est magnitudo in una persona, quanta in tribus, ibi: Sciendum est ergo. In tertia ostendit, quod Deus non potest dici triplex sive multiplex, ibi: Praelerea, cum Deus dicatur trinus. In quarta ostendit differentiam inter pluralitatem , quae est in Trinitate, et pluralitatem ^ quae est in creaturis corporalibus, ultimo capitulo: fn rebus corporeis non tantum etc.

Et notandum, quod tota sumraa et fundamenlum totius distinctionis in hoc verbo consistit , quod divina essentia est magnitudo una non multiplicata , et tota non divisa est in qualibet personarum; ideo necesse est, quod personae sint omnino aequales in '" magnitudine. Nec potest ibi cadere ratio totius universalis, quia illud multiplicatur in partibus: nec totius integri, quia illud dividitur in partes nec est totum in qualibet parte; et ita nec ratio materialis principii, nec ratio numeri.

maioreni partem codicum addondo positive, pro quo aiiqui ul BU aa cc cum ed. I poteniiae , cod. D et

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]