Bonaventure

DIST. XIX. P. 1. ART. IJNICUS QU\EST. [l.

m

stino. quoniam ' snfficienter ostenditur reinotio oranis inaequalitatis per illa tria, qnap snnt aeternita^ , inagnitudo et potentia.

Horum trinni dislinctio et sulTicienlia al) aliqui- Ims accipltur - sic. Quia enim in divinis non est extensio molis nec aggregatio multitudinis, ideo non est ibi quantitas continna intrinseca " nec disci-eta, sed loco eius est quantitas virtutis, quae tangitur per hoc membrnm. quod est potmtia. Qnia vero Deus suo ambitu complectrtnr oninem durationem, ideo est ibi quantitas aelerni.latis correspondens tempori. Quia vero ambitn suae immensitatis complectitur omnem locum et locatnm , ideo est ibi quantilas magniludinis correspondens loco. Et sic patet^ cum non sit aliam quantitatem accipere ibi, quod sufiicienter in illis ostenditur aequalitas et consistit.

Sed haec distinctio non est conveniens, tum quia non est in Deo nisi = quantitas virlutis; et ita non deberet ibi esse nisi unum membrum , nec debet illa distingui contra alias; tum etiam, qnia magnitudo in divinis non tantum attenditur quantum ad ambitum localitatis, sed etiam quantiim ad intensionem bonitatis. Unde dicitnr in sexto libro de Tri- nitate % quod in « spiritualibus idem est maius et melius». Et propter hoc quantitas virtutis non tantnm attenditur in operatione, sed eliam in re" con- siderata in omnimoda absolutione.

Ideo possumus aliter horuni trium distinctionem et sufficientiam assignare. In omni quod est, contingit hanc triplicem considerationem habere. Potest enim aliquid considerari in comparatione ad suam originem sive a parte ante; et sic unum maius est altero, quando origo eins est prior; et contra hoc est aequalitas aeternitatis. Potest ilerum considerari in se; ef sic dicitur unum altero maius, quia raaioris extensionis, vel quia maioris valoris. Contra hanc ' est in Deo aeqna litas ma^niftw/mw, ut haec aequalitas non tantuni dicatur per comparationem ad iocalitatem , sed etiam ad sapientiam et bonitatem

et ad orane quod facil alternm altero dici maius. quia" melius. Unde Augustinus el Magister in hac distinctione probant aequalitalem magnitudinis per aequalihilem virtutis sive in virtute. Potest etiam tertio considerari per comparationem ad elfecfuni : et sic dicitur maius, quia potentius; et contra hoc est aequalitas potentiae. Qnoniam igitur rem '" non contingit pluribus modis considerari. si est aeqnalitas in istis, summa est: et cnm ostenditur in istis, summa ostenditur, et perlecta indnctione proceditnr. Et sic patet illnd" quod nltiino (iii.icreliatiir.

1. Ad illnd ergo qnod obiicitnr [iriiiio. quod : aequalitas repugnat perfectioni: dicendnm. qnod verum est: perfectioni universi, quae aggregal;i est ex diversitate; non sic est iii Deo.

2. Ad illud quod obiicitur, quod iiiaior est aequalitas secundum utramque quantitalem elc; di- cendum, quod summa aequalitas non est in qnantitale continua nec discreta, quia ibi unum non aequatnr plnribus; sed hic '- est perfectissima aequalikis: ideo solum secundum quantitatem vii-tutis nttenditur.

3. Ad illud quod obiicitur de bonitate, quia diffusivum etc; dicendum, quod emanatio personae non attenditur secundum rationem bonitatis essentiae, sed magis fecunditatis personae vel in persona; et ideo non secpiitur, quodsi Spiritus sanctus non producit, quod propter hor habeat minus de bonitate. Unde notandum, qnod duplex est diffusio, scilicet r intra vel '^* extra. Diffusio intra esl , quando persona procedit a persona in " unitate naturae; et haec non est proprie diffusio, el haec non consequitur bonum, quia bonum, sed bonum in hypostasi, quae aliam producere nata est; et ideo secundum hanc dilTusionem non dicitur una persona altera melior. Est '^ alja diffusio extra, quae attenditur in productione effectus; et secundum hanc rationem attenditur diffusio proprie et ratio bnni. Et quia in hac una per- sona alteram non excedit, quia indivisa sunt opera Trinitatis: ideo hac non est una melior alia'l

quanlilali, quao osl tempvs in inferioribus, respondet aetenvi-

tas iii divinis; oi aulom quantitati, quae esl locus , respondet magmtudo in div inis , non qua Deus circumscribatur in loco , sed qua cst inter omnia non inclusus , et qua ipse continet ct locat omnia. Sic ergo quantitas in divinis cst virtulis , quae est potentia ; et durationis , quap esl aeternitas ; et locationis sive continentiae activac , qua ipse conlinet et locat omnia , et haec dicitur magnitudo. Quia ergo in Deo non cst ponere pluribus modis quantitatem, idco quantuni ad haec tria soluni in divinis assignatur aequalitas » .

II. Alex. Hal., S. p. I. q. 47. m. S. — B. Albert., Iiic a. 3; S. p. I. tr. 11. q. 47. m. 2. — Petr. a Tar., hic q. 1. a. 2. — Richard. a Med. , hic a. 1. q. I. 3. — ,1i:gid. U., hic 1. prino. q. 3. — Heni-. Gand. , S. a. 70. q. 2.

QU.\EST10 lll.

Utrim aequalitas divimnmi personarum sil reciproca.

Tertio quaeritur. utruiu in divinis sit aequalitas cum conversione. Et quod non , videtur hoc niodo.

1. Chrysostomus ' super illud ad Hebraeos .\d opposi-primo: Qui cum sit splendor etc. : « FiUus est ae-

qualis Patri, non Pater Filio».

2. Item, Hilarius-: «Imago, si perfecte implet illud cuius est ipsa, coaefpiatur ei, non illud suae

3. Item , ,\ugustinus in primo Ubro de Doctrina christiana': «In Patre unitas, in Filio aequaUtas»: ergo videtur, quod Pater non sit aequalis FiUo, ut FiUus Patri.

4. Item, Dionysius ' : « In causaUbus et causatis iion recipimus reciprocationem » ; sed Pater est principium Filii: ergo etc.

Contra: 1. Omne relativum aequiparantiae de-

nominat extrema secundum modum consimilem "; sed aequalitas est relatio aequiparantiae : ergo similis reciprocatio.

2. Item, unum in quantitate facit aequalitatem; sed sicut Filius est unum cum Patre, ita Pater unum cum Filio quantum ad substantiam et quantitatem: ergo sicut Filius est aequalis Patri, ita Pater Filio: ergo est ibi reciprocatio.

3. Item, aequalitas mutua et reciprocata " maior est quam non reciprocata: ergo si in divinis est summa aequalitas , patet etc.

4. Item, omne quantum comparatum quanto aut est maius, aut minus, aut aequale; sed Pater est quantus vlrtute, et similiter Filius: aut ergo Pater est maior virtute Filio, aut minor, aut aequalis; sed non maior aut minor: ergo aequalis'.

)milia 2. ad Hebr. n. 2. ail ; « Per splmdorem vero aequalitalem ostendit et eius cum Patre propinquitatcni... Deinde subiunxit: Et character seu figura. Figura cnim seu character est alius ab exemplari prototypo ; alius autem non omnino, sed in eo quod attinet ad hypostasin. Nam hic quoque character ostendit, nullam esse diversitatem , sed plane in omnibus perfeclam similitudinem eius cuius est character et figura ». In Comment. super IV. libr. Sent. ad Han- nibaldum Hannibaldensem Romanum , quod inter opera S. Thomae habetur, hic q. 1. a. 2. idem textus occurrit et Glossae Chrysoitomi adscribitur. Sed verbotenus in Glossa ordinaria non invenitur. In fine Glossae dicitur: «Splendor autem et figura sicut et imago proprie ad personam Filii referuntur et relative dicuntur». — Homil. 75. (al. 74.) n. 4. in loan. a Chrysostomo dicitur: « Si quis vero dixerit, maiorem esse Patrem, ut Filii principium, non huic contradicemus. At hoc non facit Filium alterius esse substantiae ». Quae verba sieut et ea quae ex Glossa sunt allegata , eatenus hic attentione digna sunt , quia S. Bonav. in corp. quaest. conceptibus imitationis et subaiictoritatis utitur ad slabiliendam secundam conclusionis parlem, seil. sub aliquo

respectu inter Patrem et Filium non esse aequalitatem mutuam.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]