Bonaventure

DIST. XIX. 1'. l. AKT. UiMCLIS QL\EST. IV.

Uiris. 1'riino modo sicut pars in lolo; secundo modo sicut totum in parliljus; tertio modo sicul species in genere; quarto modo sicut genus in speciebus; quinto modo sicut forma in materia; sexto modo sicut rectum sive motum in regente; septimo modo sicut res iii suo fine; octavo modo sicut contentum in conlinente; et nonum addit Boelliius, scilicet' si- • cut accidens in subiecto. Quaeritur ergo, quo istorum modorum sit Pater in Filio et e converso; et cnm nuilum horum sij dare, videtur quod nullo modo sil.

c 0 N c L u S I 0.

In divinis personis est summa et perfecta circumincessio ratione unitatis essentiae cuni distin- ctione personarum.

Respondeo: Dicendum, quod -, sicut auctoritales probant et rationes , in divinis est summa et perfecta circumincessio. Et haec vocatur ' circuminces,sio , qua dicitur, quod unus est in alio et e converso; et hoc proprie et perfecte in solo Deo est, quia circumincessio in essendo ponit distinctionem simul et uni- tatem. Et quoniam in solo Deo est summa ' unitas cum distinctione , ita quod distinctio est inconfusa et unitas indislincta: hinc est, quod in solo Deo est circumincessio perfecta. Et patet ratio huius, quia ratio circumincessionis est perfecta unitas essentiae cum distinctione personarum. Et quoniam hoc est proprium solius Dei, ideo et circuraincessio talis, secundum quod dicit Hilarius et Magister inducit in

I. Ad illud ergo quod obiicitur, quod Pater in ^Filio et Filius in Patre, ergo Pater° in se; dicunt quidam, quod argumentum non valet, quia mutatur habitudo eius quod est in; quia in una dicit habi-

tudinem priucipiati ad principium, in alia autera habitudinem principii ad principiatum. Tamen illud non oportet dicere, quia sicut iam patebit', in non dicit diversam habitudinem. Nec tamen sequilur, immo est accidens ibi, eo quod in notat distuictionem. sicut accidens esthic: Petrus est similis Paulo, et Paulus Pelro: ergo Petrus est similis Petro; ita et in proposito inlelligendum.

2. Ad illud quodobiicitur, quod" simplicia simul existentia confunduntur in unum; dicendum, quod illud verum est, quando simplicia habent distingui penes illud, iu quo simt, sicut punctus et unitas ab eo, in quo est. Sed quando se ipsis distinguuntur et in ' se ipsis substanlificantur, tunc. quamvis sint siraul, Vion confunduntur ; et tates sunt hypostases divinae. Et huius simile, quamvis perfecle non possil srmiie. in creatura inveniri, tamen Dionysuis" ponit exemplum in luminibu^, quae niulta sunt in eodem aere inconfusa: et huius signum est, quia, quando lumin:ire aufertur, secum " trahit lumen suum, nihil de aliis convellens. Et ratio huius est . quia lumina in aere non distinguuntur penes id in quo '-.

3. Ad illud quod obiicilur, quod essentia nou esl in essentia nisi per illapsum etc;; dicendum, quod non est simile, quia ubi est essentiarura diversitas, si una est in altera, oportet quod una sit

j aliquo modo materiahs alteri; sed quando^" personae differunt, salva essentiae unilate, una est in alia, quia essentia unius est essentia alterius; et ita, sicut idem non illabitur sibi , ita nullus polesl esse ibi illapsus.

4. Ad illud quod quaeritur, quid significet hoc Ad quaesi. quod est esse in Patre; dicendum, quod, sicut Sancti innuunt, sicut aequale dicit respectum secundum Tripies imi unitatem quantitatis, et simile secundum unitatera

I qualitatis", simiUter hoc quod est esse in Patre, I secundum unitatem substantiae. Unde sicut aequale

quis , ut arbitror , poterit alieuius lampadis luinen ab aliis ex omnia lumina continenti aere discernere , et videre sine altera parte alteram partem , totis in totis inconfuse contemperatis. Sed si etiam unam quis ardentiuni subduxerit domo , coibit et propriuni totum lumen , nullum quiddam aliorum luminum in se- metipsa complectens, aut suimet alteris relinquens. Erat enim earum , quod quidem dixi , omnium ad omnia perfectissima unitas , incommixta universaliter , et nulla parte confusa : et haec, existente in corpore aere, et ex materiali igne pendente lumine.

quaedam distantiae, ut hoc quod est ad et prope; quaedani causac, ut de et ex; quaedem convenientiae, ut in et cum. Primae et seciindae nulio modo recipiuntur ', sed tertiae et quartae sic, et tertiae non conversim, sed quartae conversim, quia convenientia est relatio aequiparantiae.

7. Ad ultimum solvendum, quod iste est singu- . -Vii quaesi. laris modus essendi in , qui non continetur inter illos, nec potest reperiri proprie in creaturis.

SCHOLIOK

I. Cirmmincessio ( -.tfi.-fu>frfln ) {m- duplicem pracposilioiieni (circum-inj aliquo modo cxpriniit duplicem sensuni voca- buli Gracci, scilicet invadere et capece. Nostris temporibus saepc vocatur circuminsessio , quod vocabulum lamen minus aptum essc vidctur , ut profundus sensus vocabuli Graeci exprimatur. Pro intelligentia quaestionis notandum cst, quod saltem tria ad circumincessionem requiruntur : nempe inexistentia actualis unius in alio; realis disUnctio corum qui circumincedunt ; intima corum praesentia ct consubstniitialitas. Hinc sequitur, nul- lam creaturam hoc modo in alia esse possc, nec ipsum Deum proprie circuminccssive inesse alicui crealwae , sed in solo Deo esse circumincessionem perfcctam , ut docet sanctus Doctor in corp. Ceterum sequitur circuminccssio , ut bene docet Richard. a Med. (loc. infra cit.), « ex hoc flrmissimo fundamento credito, quod in tribus personis una cssenlia est. Ex quo enim quaelibet persona est in esscntia sicut suppositum in natura , et es- sentia in cpialibet persona sicut natura in supposito , sequitur, quamlibet personam per suam essentiam esse in alia , alio tamen modo , quam natura sit in supposito et supposilum in natura » etc, nempc quia requiritur aliqua differentia vel dislinctio ad hoc , quod unum sit in alio.

II. Quoad solut. ad 1. S. Doctor primam responsionem merito reiicit. Est enim hic fallacia accidentis. Esse in alio enim

iniportat distinctioncm unius ab alio ; esse in sc vcro lollit omnem distinctionem. Fallaciler ergo conduditur : Pater est in Filio, scil. ut distinctus ab eo, et e converso : ergo est in se, cum sit indistinctus omnino. Sic enim flt transitus a distinclione ad identitatcm. Excmplum in littera positum rem magis explicat. Sic patet , quod Aristotelica regula: quidquid praedicatur de aliquo etiam de omni , quod sub illo cst , praedicatur , in appli- catione fallerc potcst. Richard. a Med. tanien eandcm obiectioneni aliter solvit.

Quinlam obieciionem codcm rtiodo solvit S. Thoni. (hic q. 3. a. 2. ad 3.; S. 1. q. 42. a. I. ad .i.).

III. In conclusione omnes conveniunt; et S. Thom. , in Summa ad probandam conclusionem iisdem tribus argumentis utitur, quac apud S. Bonav. sunt 3. i. 5. in fundam. — Ineptc Durandus et Aureolus hoc .5. argumentum (quod S. Thomas habet 2. loco) impugnare nituntur. — Cfr. Scot., hic q. 2 ; Report., hic q. 4. — S. Thom. , hic q. 3. a. 2 ; S. I. q. i2. a. 5 ; S. c. Gent. IV. c. 9. in flne. — B. Albert. , hic a. 8. — Petr. a Tar. , hic q. I. a. i. — Richard. a Med., hica. 2. q. 3. — Aegid. R., hic 2. princ. q. 2. — Henr. Gand., S. a. 33. q. 10. — Durand., hic q. 3. — Dionys. Carlh. , hic q. 2. — Bicl , hic q. 2.

DUBIA CIRCA LITTER.\M MAGISTRI.

DUB. 1.

In parte ista sunt dubitationes circa litteram; et primo dubitatur de situ huius partis. Cum enim unitas in suhstantia faciat identitatem , unitas in qitan-

litate aequalitatem, unitas in qualitate similitudinem", pari ratione videtur, quod deberet determinare de identitate et similitudine; quia, si de his non determinat, videtur, quod nec de aequalitate deberet facere specialem tractatum.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]