Bonaventure

DIST. XIX. P. II. ART. UNICUS QUAEST. I.

TRACTATIO QUAESTIONUM.

Ad intelligentiiim huius partis quatuor quaeruntur.

Primo *, utrum in divinis sit ponere totum

Secundo, utruiii sil ponere totum universale.

Tertio, utrum in divinis personis sit principium materiale.

QxMrto, utrum in divinis sit differentia secundum numerum.

ARTICULUS UNIGUS.

Quod a Deo excludi deheant omnes rationes inaequalitatis.

QUAESTIO I.

Utrum in divinis ponemhmi sit totum integrale.

Circa primum , quod sit '' ponere totalitatem integrilatis, videtur :

1. Per Augustinum primo, et habetur in littera ': Ad opposi- Tota Trinitas est in singulis personis: ergo aut est

ibi implicatio falsi, aut est ibi totalitas; sed non est ibi implicatio falsi: ergo est ibl totalitas.

2. Item, hoc ipsum ostenditur ratione, quia ubi quantitas , ibi totalitas et integritas. Sed in divinis esi, quantitas virtutis: ergo saltem secundum illam et integritas.

3. Item, ubi pluralitas, ibi integritas, quia oninis pluralitas constat ex unitatibus; sed in Deo est pluralitas, quia trinitas: ergo in Deo est integritas. Si dicas, quod illa pluralitas non integratur, quia nihil plus est in tribus quam in uno — ergo * si tantum est in tribus, quantum est in uno, ergo tantum credit et aeque plene credit qui credit, unum solum esse suppositum, sicut qui credit, tres esse personas; sed hoc est falsum: ergo etc.

4. Item, si aliquid est aequale alicui, eodem addito, adhuc erit aequale; ergo si aliquid est totum

ad aliquid, eodem addito, adhuc erit totuin; sed tres est totum ad unum: ergo tres personae ad unam personam '.

3. Item, omne quod praedicatur de aliquibus simul et de nullo per se, est totum integrnm ad illa"; istud constat et non habet instantiam; sed trinitas praedicatur de tribus personis simul et de nulla per se: ergo etc.

6. Item, omne quod removetur ab aliquo, differt ab illo genere, vel specie, vel numero, vel est totum ad illud; sed triniias removetur aPatre, quia Pater non est trinitas, nec differt genere, vel specie, vel numero: ergo etc.

Contra: 1. Ambrosius in libro de Trinitate ':Pundamenia «In divinis nullam ponimus totalitatem, quia non est ibi quantitas nec numerus » .

2. Item, ratione videtur, quia omne ' integrum est compositum ex partibus; sed Deus est summe simplex: ergo in Deo nulla est totalitas nec integritas.

3. Item, omnis pars sub ratione partis habet esse imperfectum respectu totius, quia ex aliquibus

' Cocl. X cum ecl. I adiungU qmerilur.

Ratio tolalitatis, prout exprimit ■aliquid perfectum, convenit Deo; sed prout hahet respectum ad partes, nee totalitas vec partialitas i.n Deo poni potest.

Respondeo: Totinn sive totalitas uno modo II did- dicitur absolute: et sic tolum idem est quod perfe- "'"'"ctum". Alio modo dicitur /0/«»? per comparationem

ad parteni; et sic dicitur totum quod Iiabet partem

et partem sive partes-"'.

Primo modo bene est ponere totalitatem in Deo, aciusio secundo ° non, nec etiam partiaUtatem ; totalitatem

non, quia aufert simplicitatem : partlalitatem non,

quia tollit perfectum; neutrum, quia tollit aequali-

tatem summam.

1. Ad illud ergo quod obiicitur de Augustino, opro-qui dicit, quod tota Trinitas etc; dicendum, quod

totum accipit pro perfecto, vel totum ibi accipitur privative. quia privat hoc quod est esse partem extra partem. Unde tantum valet tota essentia, quantum valet non habens partem extra vel intra.

2. Ad illud quod secundo obiicitur, quod est ibi quantitas virtutis; dicendum , quod quantitas virtutis stat cum summa simplicitate; ideo abstrahit a totalitate et integritate.

3. Ad illud quod obiicitur, quod ubi pluralitas,

ibi integritas' etc: dicendum, (juod phu'ahtas in piuraiito •

creaturis duo dicit. Dicit enim aliquorum distinetio- <:maiv"h'°

nem , et ex ijjsis nnius multitudinis ** constitutio-

neni. Primum quidem reperitur in divinis, quia \h\

est distinctio vere; secundum non, quia ubi consti-

tutio est, ibi constituentia niinus habent quam tolum, i

quod constituunt, et ila essentialiter dilTerunt ab

invicem. In divinis autem non sic, quia cum Pater'Nonsi<

habeat totam essentiam, non partem, non potest minus

habere nec essentialiter differre. Et ideo dicendum,

quod in divinis recipitur ■" plu7-alitas ratione distin-

ctionis. Sed quia pluralitas est totiun ratione con-

stilutionis, et haec non est in divinis; ideo non

sequitur, quod sit ibi totalitas; est tamen ibi vere

unitas et pluralitas ", et tantum est in unitate, quan-

tum in pluralitate, sed non tot moclis. Et quia fldes

non tantum est respectu essenliae vel magnitudinis,

sed etiam modi essendi , patet quod obiicitur, quod

non tantum credit qui credit unam personam, quan-

tum qui credit plures.

4. Ex hocpatent sequentia, quia unum est pars trium, secundum quod dicit'- unilatem, et tria trinitatem. Sed cum additur hoc nomen persona, di- strahitur et non manet illa ratio unitatis, ideo nec ratio partialitatis.

5. 6. Ad illud quod obiicitur, quod praedicatur simul et removetur " etc. ; dicendum, quod hoc non solum convenit totalitati respectu partis, sed etiam pluralitati respectu unitatis; quae quamvis non teneat rationem partis" propter diminutionem et im- perfectionem, tenet tamen rationem unitatis propter principium et distinctionem.

Unde quod lotum removeatur a partibus etAdc. non " differat , hoc non est ratione constitutionis principaliter , sed ratione distinctionis. Et quoniam in divina pluralitate, quamvis non sit unius maioris constitutio, quia tamen ibi est distinctio, ideo sic removetur, et sic praedicatur sicut totum in ereaturis.

' Aristol., VII. Metuiih. to.xl. W. (VI. c. 13.). Vide supra pag. 31 1 iiota 7,

' Id esl , concludendo e.\ liabitudine unius relalivi ad aliud, nempe partis ad totum.

quia bene addil utnimque.

' Ex cod. Y supplevimus integritas.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]