Bonaventure

DIST. XIX. P. II. ART. UNICUS QU.\EST. II.

SGHOLION.

I. Pro intclligcntia huius tjuacstionis notandum , quod S. Doctor bic in corp. et ad 1. verbum iotom sumit tripliei niodo. Potest enini intelligi vel positwe ve\ privatwe ; si positive, tunc iteruni vel ptvprie i. e. comparative ad partes , et sic totum est idem ac habens partes ; vel absolute , et sic signiflcat perfectum. Si autem accipitur privative , tunc signiflcat ens, quod Tion habet partcs , sicut sunt omnia indivisibilia v. g. anima. In primo sensu totim mininie potest transfcrri ad Dcum , Ijene .vero in secundo ac lerlio sensu. His suppositis , quaestio resolvitur quoad totalitatem duplici conclusione ; deinde negativa solutio extenditur etiam ad partialitatem.

II. Pro intelligentia 3. 5. et 6. oppositi et solutionis notandum, quod natura fotius integralis importat, quod totum praedicetur de omnibus partibus simul , sed de nulla parte per se. Ratio huius cst non lantum, quia distingimntur partes , sed eliam quia tolum est inaeguale in comparatione ad suas partes. Verum quidem est , quod etiam Trinitas non praedicalur de aliqua persona per se , tamcn ex hoc non sequitur , quod Trinitas sit totuni integrale relate ad singulas pei-sonas, quia non propter aliquam inaequalitatem Trinitatis ad singulas personas, sed solummodo propter distinctionem personarum ista praedicatio .fleri nequit. Unde recle replicatur in 3. oppos. : » Ilia pUwalitas

(personarum) non mtegralur (i. e. non facit totum inlegi'um) , quia nihil plus est in Iribus quam in uno ». Sic etiam verba in solulione ; « Ubi constitutio est, ibi constituentia minus habent quam totum » , facile intelliguntur , quia manifestum est, quod quando partes constituunt unum totum , partes minus sunt quam totum. In divinis non est sic , quia pluraliUns personnrum non constituit totum , ut ibi a S. Doctore bene explicatur.

Pro solul. ad 4. notandum , quod numerus in divinis non habet plenam ralionem numeri , quia etsi personae sunt distinctae per suas personales proprietales , lamen conveniunt in una numero essentia; sed numerus secundum plenam sui ralionem importat numeralorum distinctionem in essentia. Unde tres unitates personales sunt quidem plures quam una , non tamen sunt plures vel plus in essentia ; ita fere Richard. a Med., loc. infra cil. et ad menlem Seraphici Doctoris, efr. infra d. 24. praecipue a. 3. q. 1.

III. Scol., de hac q. et duabus seqq. Report. hic q. S. — S. Thom., hic q. 4. a. 1. — B. Albert., hic a. 12; S. p. I. Ir. 11. q. 47. m. 1 . q. incid. — Pelr. a Tar. , hic q. 3. et 1 . — Richard. a Med., hic a. 3. q. 1. — JEgid. R., hic 1. princ. q. 2. — Henr. Gand. , S. a. 43. q. 1 . a. 4. — Durand., de hac 1 . et 4. q. Iiic q. 4. — Dionys. Carth. , de hac et seqq. qq. hic q. 3.

QUAESTIO 11.

Utrmn in cUvinis possit poni totum universale.

Secunilo quaeritur , utrum in divinis sit ponere totum universale. Et quod sic , videtur :

i . Per Damascenum \ qui dicit , « quod in di-

Ad opposi- vinis commune est, ut substanlia, particulare, ut

atomus»: ergo si est ibi commune et partieulare,

ergo universale, quia particulari non respondet aliud

commune quam universale.

2. Item, hoc ipsum videlur per definitionem ^ universalis et particularis. «Universale enim est quod praedicatur de pluribus; particulare de uno solo»; sed lias rationes est invenire in divinis: ergo etc.

3. Item, omne quod est in plus et est univocum, est universale ad illa , respectu quorum est in plus "; sed essentia sive substantia est in plus quam persona, et in plus univocum, quia " dicit unam natu- ram repertam in illis secundum identitatem: ergo etc.

4. Item. in divinis est communicabile et in-

communicabile ; aut ergo eodem, aut alio et alio. Non eoclem ; quia illud non est intelligibile, quod ex eodem veniat communitas et proprietas, convenientia et differentia formaliter% ergo alio et alio: ergo si alio est communicabiie , alio incommunicabile, ergo cum communicabile sit ratione eius quo est, incommunicabile ratione eius r/tiorf est , ergo quo est et qitocl est in divinis sunt per differentiam ; sed ubi haec sunt per differentiam, ibi est universale et particulare: ergo etc.

3. Item, quanto aliquid simphcius , tanto universalius"; sed divina essentia est simplicissima: ergo ibi maxime est ratio universalis.

Contra: 1. Boethius' dicit, quod nec est uni-r versale nec particulare.

2. Item, hoc ipsum videtur ratione, quia ubicumque est universale, ibi est una forma multipli- cabilis vel multiplicata '; in cuius rei signum omne.

parlibus, non est, quod Trinitas sil maius aliquid quam Pater (una siquidem essentia est in tribus), sed quod ibi est realis distinctio personarum.

quod significat quomam universaliter , potest .addi omni universali; sed in Deo non est una forma vel natura multiplicabilis nec multiplicata nec recipit signum universale, ut dicatur omnis Deus: ergo etc.

3. Item, ubi est particulare, ibi est forma vel natura ut hic et mmc'; sed divina natura sive in se, sive in liypostasibus non est hic et nunc, sed semper et ubique: ergo nec in se nec in hypostasibus est ibi particulare.

4. Item, ubi est particulare et universale, universale est simplicius particulari ^ : ergo cum in Deo non sit simplicior essentia quam persona, quia in persona nullum est accidens , nullum principiuin constitutivum: ergo etc.

5. Item, omnis natura, in qua est universale et particuiare, est in genere determinato; et omnis talis est limitata': ergo cum divina natura sit infinita, patet etc.

CONCHJSIO.

Licet in divinis sit ratio communis et proprii, communieabilis et incommunicabilis , minime tamen ibi est 7-atio universalis et particularis.

Respondeo: Ad praedictorum intelligentiam est notandum, quod, cum fides nostra * ponat Irinitatem

et uniUitem in divinis, necessario ponit convenientiam et distinctionem. Et quia convenientia non est nisi in communicabili a pluribus ° et communi , distinctio autem non est nisi in proprio et incommunicabili , necessario in divinis ponitur ratio cmnmunU etc proprii, communicabilis et incommunicabilis.

Sed cum in Deo et " creaturis sit distinctio sup- , positorum, aliter est in Deo quam in creaturis. Distinctio enim suppositorum maior est quam distinctio accidentalis; unde quamvis innotescat per accidentia', tamen non flt per accidentia. Accidentibus enim circumscriptis, adhuc est intelligere supposita differre; et cmn non flat per accidentia consequentia " , oportet quod flat ab origine vel ab originali principio. Ab origine est, quando unum differt ab altero, quia emanat ab eo; idem enim a se einanare non potest. Talis distinctio suppositorum est in Deo, sed haec° non potest esse in creatura, scilicet distinctio solum per originem; nam nulla creatura potest alteri totam suani essentiam dare. Si ergo dat partem, necesse est, quod alia differentia sit ibi quam originis; et ideo est dilferentia ab originali principio. Haec autem non esl forma in se , quia dicit quid communicabile ", nec materia in se, quia dicit quid indistinctum ": ergo hoc facit forma, ut adveniens materiae. Quia enim adveniens materiae accipit partem, non totam '- materiam, hincest, quod ipsam distinguit, et ipsam distinguendo trahi-

posita in crcatnri.?.

— JIox atklendo coniunctionem qumiam praestamus lectionem

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]