← Back to Distinction 22

Dist. 22, Art. 1, Q. 2

Book I: On the Mystery of the Trinity · Distinction 22

Textus Latinus

DIST. XXII. ART. UNICUS QUAEST. II.

rei sermo est subiectus » : ergo cuni in Deo sit omnimoda realis unitas, ergo et vocis et nominis.

2. Item, omne quod est in Deo, est Deus, ergo quod significat aliquid quod est in Deo, est Deus; sed Deus unus est : ergo omnia ^ divina nomina habent unum significatum; sed omnia talia sunt synonyma , nominibus autem synonymis non plus dicilur pluribus quam uno: ergo videtur, quod omnia alia ab uno sint praeter necessaria.

3. Item, multiplicatio divinorum nominum aut venit a parte rei, aut a parte mlellectuum , aut a parte effectuum. Si a parte rei, tunc bonitas et veritas non sunt nomina diversa, quia res omnino una ; si a ^SiTte effectuum , tunc ergo unitas et aeternitas non sunt diversa, cum non connotent effectum; si a parte intellectmm solum: ergo videtur, quod huiusmodi nomina cassa sint et vana, cum non habeant aliquid respondens^ in re.

4. Item, in Scriptura nomen Dei singulariter proponitur, sive addatur uni, ut cum dicitur: Dominus nomen illi", sive pluribus, ut cum dicitur: In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: ergo cum eadem sit ralio rei et unius rei , et nominis et unius nominis*, ergo Deus tantum unum habet nomen.

quando nomen accipitur pro re significata , ut cum

dicitur: bonum et honestum sunt idem nomine; et

sic in divinis quodam modo est dicere nomen unum.

quodam modo plura. Si enim res significata dicatur conoiusio 2.

. ,., 7 . . ... bimembns.

essentialiter, sic omnia unum; si personahter, sic plures et plura nomina correspondentia. Aliquando nomen accipitur pro ipso notamine sive ratione innotescendi; et sic dicendum, quod'^ quodam modo no- men unum, quodam modo plura.

Si enim accipitur ratio innotescendi ex parte Dei, sic innotescit per virtutem, quae una et magna est; et sic unum nomen Dei est et magnum sive maxi- conciusio j. mum. Unde Jeremiae decimo": Magnus es tii, et magnum nomen tuum-, quantum ad rationem innotescendi sive virtutem, per quam innotescit, secun- dum quod dicitur in Psalmo': Notus in ludaea Deiis, in Israel magnuni nomen eius.

Si autem accipiatur ratio innotescendi ratione^

effectimm sive creaturarum , sic diversa sunt no- conciusio '..

mina. Nam Deus innotescit nobis triphciter, scilicet

per causalitatem , per ablationem et per excellen- dous inno- . „ . , ... . „. "'s'^'' '"-

tiam^; et secundum hoc est multitudo nominum. Si piic' via.

enim nominetur per causalita.tem, multa sunt nomina,

quia multos habet effectus; si per ablationem, multa

sunt nomina , quia multa removentur , scilicet omnia

creata; si per excellentiam, multa, quia in multis,

in omnibus scilicet conditionibus nobilitatis, excedit

creaturas '°.

4. Ex praedictis patent obiecta. Quod enim obii- s°i".iio op-

■^ ^ * positorum.

cit, quod Scriptura nomen Dei exprimit singulariter ; dicendum, quod Scriptura, ut plurimum nomen Dei praedicat magnum, admirabile ", sanctum et laudabile; et sic non loquitur de nomine, secundum quod vox, sed secundum quod ratio innotescendi a parte Dei; et sic unum. Tamen non sequitur: loquitur singulariter , ergo unum solum, quia fre- quenter quod dicitur singuiariter dicitur et universaliter, ut patet in multis exemplis in Lege, cum dicebatur: Imno de domo Israel'^, vel homo qui fecerit hoc vel illud, intelligeliatur de quolibet homine.

3. Ad illud quod obiicitur, quod unitas " est a parte rei; dicendum, quod pluralitas a parte rei est.

quod innotescit nobis Deus pcr similUudmem ; ei sic similiier suni muUa nomina , ut leo , agnm , lapis el hmusmodi. Eadem verba inveniuntur in cod. bb ad marginem. Praedicti duo codices pro quolibet trium modorum cognoscendi Deum addunt exempla ; sic pro via causalitatis post nomina adiiciunt ut crecitor, conditor et huiusmodi; pro via ablationis post nomina, ponunt ut incorporeus , immensus ei huiusmodi ; pro via excellentiae post nmtia addunt ui supersubstantialis , superbomis

2. Ad illud quod obiicitur, quod nomina talia sunt synonyma; dicendum, quod timc sunt nomina^ synonyma, cum difierunt a parte vocis solum. Hic autem est differentia secundimi rationem innotescendi, et ideo non sunt synonyma. Alia ratio dicta fuit supra, distinctione octava in primo problemate '.

3. Ad illud quod obiicitur , quod si venit a parte Ad s, inteUigendi solum , ergo talia nomina sunt vana ; 1^11™" dicendum, quod non venil ab hoc solum, quoniam illi rationi innotescendi respondet pluralitas in creaturis, et in Deo respondet vera unitas^ complectens illam totam pluralitatem. Unde quia intelligimus Dei potentiam et sapientiam per diversa, diversimode nominamus; et quia in Deo est vere sapientia et potentia , ideo non est ibi vanitas ^

QUAESTIO III.

Utrum omnia divina nomina dicantur tra^islative.

Tertio quaeritur, utrum omnia nomina divina dicantur translative, an etiam quaedam dicantur proprie. Et quod omnia dicantm- Iranslative, videtur.

1. In Regulis fidei^ dicitur: «Omne simplex . proprie est, et improprie dicitur » ; sed quod impro-

prie dicitur, improprie nominatur: cum ergo Deus sit simplex, nominatur improprie; sed improprietas reducitur ad proprietatem : ergo nomina divina de Deo dicuntur improprie, de aliis proprie; sed quod dicitur de aliquo improprie, dicitur translative, si de alio proprie': ergo etc.

2. Itera, unumquodque, sicut contingit intelli-

gere, contingit et signiflcare: sed non contingit Deum intelligere ° nisi per proprietates et conditiones creaturarum, ergo nec nominare; sed quod nominatur secundum alienas proprietates semper translative nominatur: ergo etc.

3. Item , non est nisi duplex theologia , scilicet mystica et symbolica, secundum quod vult Dionysius ^ ; sed utraque Deum nominat translative — nam mystica per creaturas spirituales et invisibiles, sed symbolica per corporales — ergo omnis nominatio Dei translativa est.

4. Item, omne nomen divinum est impositum propter nostram instructionem " ; sed omnis nostra

dicendum , quod si accipiatur res pro persona , pluralitas a parte rei est.

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]

Dist. 22Dist. 22, Art. 1, Q. 3