Bonaventure

DIST. XXII. ART. UNICUS QUAEST. m.

doclrina incipit a sensu ' : ergo omne nomen Dei accipitur secundum aliquod sensibile; sed in Deo nulla est proprietas sensibilis secundum veritatemj sed solum translative: ergo etc.

Contra: 1. Apostolus dicit ad Ephesios tertio^ loquens de Deo: A qm omnis paternitas in caelo et in terra nominatur; sed si paternitas in terris nominatur a paternitate Dei : ergo Deus proprius et principalius dicitur Pater quam alia, non ergo translative. Hoc ipsum dicunt Dionysius ' et Damasce- nus, innitentes huic auctoritati Apostoli. Inquit enim Damascenus * : « Sciendum , quod non est a nobis translatum ad beatam Deitatem paternitatis et filiationis et processionis nomen, sicut ait divinus Apo- stolus: Ex quo omnis paternitas « : ergo etc.

2. Item, beatus Ambrosius dicit, et habetur in littera ^ quod triplex est nominum divinorum differentia, et una ex illis sunt nomina translativa : non ergo omnia dicuntur translative.

3. Item, quaedam dicuntur de Deo, quae habent oppositum in omni creatura, ut aeternitas et immensitas ; sed nomen translativum attenditur secun- dum aliquam similitudinem^: ergo talia nomina non sunt translativa.

4. Item, quaedam dicuntur de Deo, quorum significatum est proprie in solo Deo , ut hoc nomen bonum et qui est, Lucae decimo octavo': Nemo bonus nisi solus Deus. Et Augustinus ' dicit, quod «solus Deus vere est, cuius comparatione cetera non sunt».

Non omnia nomina de Deo dicuntur translative: quando enim significant rem, cuius veritas est in Deo et oppositum in creatura, nullo modo transferuntur ; quando signi/icant 7'em , cuius verita^ est in Deo et similitudo in creatura, transferuntur secundum impositionem , mn secundum rem; quando denique significant rem, cuius veritas est in creatura et consimilis proprietas in Deo, proprie transferuntur.

Respondeo: Ad hoc voluerunt quidam dicere, soiuiio qu» quod quaedam sunt nomina, quae Deus sibi imposuit, quaedam, quae nos ei imposuimus. Si loqua- mur de nominibus, quae Deus sibi imposuit, cum ipse se proprie intelligat, huiusmodi nomina sunt propria; et talia dicuntur esse bonum et qui est. Unde Dionysius'' videtur velle, quod illud nomen bonum solum sit proprium el principale; Damascenus '° vero, quod illud nomen qui est solum est proprium et principale; et unus attendit in nomine perfectionem , alter absolutionem , uterque tamen proprietatem ". Si autem loquamur de nominibus, quae nos ei imposuimus , sic cum non cognoscamus Deum nisi per creaturas, non eum nominamus nisi per nomina creaturarum; et" ideo solum translative, sive quia proprius et prius ccnveniunt crea- turae, sive quia prius imposita, sunt creaturae, quamvis non proprius conveniant creaturae. Et haec est

Cfr. Aristot., I. Poster. c. \i. (c. 18.), 111. de Animatext. 39. (c. 8.), et c. 6. de Sensu et Sensibili, nec non !. Metaph. c.

quidem et unum propter simplicitatem et unitalem... ut trinitatem vero propter subsistentem ter superessentialis fecunditatis expressionem , ex qua omnis paternitas in caelo et in terra est et nominatur.

* Libr. I. de Fide orlhod. c. 8 : Quin illud quoque nosse interest , paternitatis , filiationis et processionis vocabula non a nobis ad beatam Deitatem esse translala, verum contra illinc nobis communicata, quemadmodum Apostolus ait: Propterea flecto genua mea ad Patrem, ex quo omnis patemitas.

quia prius imposila sunt creaturis quam Deo, licet prius sint in Deo. Quaedam sunt nomina, quae significant rem , cuius veritas " est in creatura et con- similis proprietas in Deo, ut lapis et leo — res enim significata est in creatura, sed similitudo proprietatis, ut stabilitas et fortitudo in Deo est — et ista

sunt proprie translativa. Concedendum ergo, quod in divinis sunl aliqua nomina translativa, nou omnia.

1. Ad illud ergo quod obiicitur, quod simplex improprie dicitur; dicendum , quod rf/cere ibi non est nominare, sed ' enuntiare, quia simpUci non est compositio in essendo, sed est compositio in enuntiai)do, et ideo improprie; non sic in nominando. —

Vel dic, quod non omne dictum improprie est di-Aiitei. ctum translative.

2. Ad illud quod obiicitur, quod solum per creaturas inteUigitur; dicendum, quod quamvis inteUigatur solum per creaturas, non tamen solum per simiUtudinem *, immo per negationem et dissiniiUtudinem est cognoscibiUs.

3. Ad illud quod obiicitur, quod symboUca et mystica theologia nominant Deum translative; dicendum, quod quamvis mystica nominet" Deum trans- lative quantum ad proprietates exceUpntiae, tamen non solum sic nominat, sed etiam per abnegationem; et ideo non solum translative.

4. Ad illud quod obiicitur, quod omnis nostra doctrina incipit a sensu; dicendum, quod verum est; et '" omne nomen aUquid habet sensibile , sciUcet vocem, ut audiatur; sed non oportet, quod habeat sensibilem significationem, quia verbum in-teUigentiae, quod est insensibile, induit vocem sen- sibilem.

ICHOLION.

I. Nomen proprium hic non accipitur , qualenus in divinis distinguitur contra commune , sed quatenus distinguitur contra metaplioncum seu Iranslativum. — S. Doctor cum Angelico reiicit sententiam in prima opinione notatam , quod omnia nomina, Deo a nobis imposita , non sint nisi metapliorica ; hoc probat per inductioneni, enumerando tres vias seu modos, quibus formamus nomina divina , scil. causalitatis , negationis , emi- nentiae. In via eminentiae translatio fit quidem secunduni quandam similitudinem , quae tamen differt a similitudine metapho- rica. — Quoad modum concipiendi perfecliones divinas Richard. a Med. (loco infra cit.) haec observat: « Quaedam sunt nomina , quae significant, vel potius per quae signiflcare intendimus distincte et insinuare (quamvis ad sic significandum non attinga- mus) res , quae per prius sunt in Deo et per poslerius in creatura; et talia nomina magis proprie dicuntur de Deo quam de ereatura , non ratione huius, quod per nomen intelligimus di-

sed ratione huius, quod per nomen i et sic de Deo non dicuntur translative ». Deinde idem in solut. ad i. dicit : « Quamvis Deum intelligamus per suos effectus , quae sunt quaedam similitudines Dei, tamen cognitio nostra non sistit in illis effectibus , sed ascendit ad cognoscendam Dei virtutem et divinitatem , quamvis in generali et obscure ». — Dionysius autem Carth. (hicq. 2.) nonomnino consentit solutioni S. Thomae , Bonav. , Alberti aliorumque , praesertim quoad hoc, quod omnia nomina Deo imposita sint ex creaturis et quantum ad vocem translata a creaturis ad creatorem ; in specie facit quasdam exceptiones contra reprobationem primae opinionis, quam habet S. Bonav. in responsione, asseritque, frequenter esse translationcm , dum nominamus Deum tum per effectum, tum per ablationem, tum per eminentiam. Sed responderi potest, S. Bonaventuram minime negare, quaedam nomina non nisi Deo revelante ipsi imposita csse, sed

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]