Bonaventure

DIST. IX. ART. UNICUS QUAEST. I.

Generatio ponenda est in divinis, cuius congruitas ei modtis explicatur.

Respondeo : Dicendum , quod generatio ponenda conciusio est in divino esse '.

4)rincipais. ^^ huius Tatio potissima est, ut credo, quia

Raiio po- omnis natura est communicabilis ; et quia in Deo propter sui nobililatem est aptitudo actui coniuncta, immo ipse actus, oportet quod natura sit pluribus communicata; sed non possunt esse plures ab una natura , quin unus sit ab alio , vel ambo a tertio : ergo cum ante divinas personas nihil sit, oportet quod una sit ab alia. Et quoniam sunt conformes in natura , et generatio est emanatio secundum conformitatem naturae: ideo credo, quod necesse est in divinis ponere generationem.

Ut autem intelligatur, per quem modum, notandum , quod generare de sui propria ratione est similem sibi in substantia et natura producere ^ Sibi Tripiex ge- vero similem contingit produci triphciter " : aut per impressionem suae similitudinis in alio; et sic generatur character a sigillo, lumen a luminoso, spe- cies ab obiecto; alio modo per eductionem speciei consimilis ab alio; et sic generatur elementum ab elemento; tertio modo per productionem similis de simili sive de se ipso ; et sic generatur animatum ab animato; et isle tertius modus est perfectior, unde non reperitur nisi in substantiis habentibus forraam nobilem , quae est vita \ Et iste modus ge- DiiTen ge- nerationis est secundum nascentiam et est in Deo et *

De""°et iS creaturis, sed differenter ; quia producere alium

"AJia"disiin- ex se ipso potest esse dupliciter, vel ex se toto ,

«misf '"'"'" vel ex parte sui.

Ex se toto non potest producere nisi ille, cuius essentia potest esse in pluribus una et tota. Nam si non potest esse in pluribus una et tota , si generans dat totam suam substantiam generato, tunc substantia tota transit in generatum% et generans perdit substantiam totam generando , quod esse non potest. Ideo ad hoc necesse est, quod taiem habeat

substantiam , quae una et tota sit in pluribus. Talis autem substantia non est nisi substantia habens summam simplicitatem ; haec autem est sola divina es- sentia ', in qua propter summam simplicitatem suppositum non addit ad essentiam, unde nec ipsam coarctat nec limitat nec formam multiplicat. Et ideo in ea' potest esse generatio communicans eandem substantiam totam; et talis generatio est omnimodae conoiusio a. perfectionis et'in solo Deo reperitur, ratione iam dicta.

Alio modo contingit aliquem ex se producere. quantum ad partem sui. Sic pater naturalis generat filium , partem substantiae transmittendo et decidendo'. Et haec generatio necessario est cum transmutatione ; quia enim pars decisa non habet actum totius, necesse est, quod per mutationem acquirat; sed quod acquirit quod non habet, variatur ; ideo haec generatio est mutatio et habet variationem coniunctam. Est etiam cum corruptione annexa ; quia enim aliqua pars generantis de- perditur, generans est, a quo potest fieri ablatio et ita corruptio. Est etiam cum conservatione"' adiuncta ; quia enim fit deperditio , necesse est quod per nutrimentum flat restauratio. Et ideo generatio in creatura et perfectionis et imperfectionis est: perfectionis a parte virtutis producentis , imperfectionis a parte subiecti divisibilis. Et ideo est in solis animatis , quae habent formam perfectionis , ipsam sci- licet " animam, et corpus defectibile et restaurabile.

Generatio vero in divinis est omnimodae perfectionis. Quia'' enim non est ex parte, ideo est, quod habet actu speciem. Et ideo nec ibi est in natura imperfectio nec variatio, quia nihil novum acquiritur; nec corruptio, quia nihil adimitur; nec nulritio, quia nihil " restituitur.

Et ex hoc patet solutio obiectorum; quia geiie- ^ ratio '* de toto est tantae perfectionis , quod non po- ' test esse in creatura aliqua; generatio vero ex parte tantam habet imperfectionem coniunctam ", ut non possit esse circa substantiam invariabilem et incorruptibilem et simplicem , non solum in natura increata, verum etiam in creata. Aliae rationes probant de generatione quae est ex parte.

divinac ge-

quia in divinis et ed. I qnia Dei loco quia omnis.

quod ponitur in Vat.

QU.VESTIO II.

Utrum in divinis generatio distinguat inter gignentem et genitum.

Secundo quaeritur, utrum generatio in divinis sit personarum distinctiva. Et quod sic, ostenditur hoc modo.

1. Augustinus circa principium de Trinitate ': Fundamenui. « Nulla res Bst , quae se ipsam gignat, ut sit»: si

ergo gignit, aliam gignit; sed inter aliam et aliam est distinctio: ergo etc.

2. Item, generatio est emanatio; sed ubi est emanatio, ibi est multiplicatio sive plurificatio; ubi autem multiplicatio , ibi ' distinctio : ergo ubi generatio , ibi necessario est distinctio.

3. Item , generatio in divinis est relatio ' ; sed relatio importat respectum et ordinem ; sed ubi respectus et ordo, ibi suppositorum et relatorum sive ordinatorum distinctio: et sic etc.

4. Item , maior * diversitas sustinetur a supposito vel in supposito composito et multiplici quam in subiecto simplici et uniformi ; sed relative opposita non stant insimul in eodem individuo creato : ergo nec in simplici hypostasi. Probatio mediae. Bene sequitur: Socrates est pater Platonis : ergo non est filius eius, vel est distinctus ab eo: ergo multo fortius in divinis.

Contra: 1. Pater generando Filium dat ei to-

.Mopposi-tum quod habet; sed habet essentiam etpersonam:

'™' ergo dal ei essentiam ei personam: ergo sicut Fi-

lius non distinguitur a Patre essentialiter , ita nec

personaliter , ut videtur.

2. Item , Pater communicat Filio essentiam suam propter summam ^ simplicitatem ; sed aeque simplex est persona ut essentia: ergo qua ratione com- municat essentiam, communicat et personam.

3. Itenij in Patre idem est natura et persona: ergo impossibile est, quod communicet unum, quod non* communicet abud, ergo si dat naturam, et personam.

4. Item, videtur quod relatio non distinguat aliqua ' ratione , quia unus et idem punctus est principium et finis respectu diversarum linearum: ergo si istae relationes non sunt distinctivae , videtur similiter, quod nec paternitas et flliatio. Si di- cas , quod non omnes relationes distinguunt, sed solum mutuae, ut principium et principiatum , finis et finitum; contra^: Pater et Filius se habent , sicut intelligens et intellectum, ut dicit Anselmus"; sed idem polest esse intelligens et intellectum : ergo etc.

5. Item, maior est repugnantia in contrariis quam in relativis '"; sed albedo et nigredo, quae sunt conlraria, non faciunt distinctionem circa Petrum, quia idem potest modo esse albus, modo niger: ergo multo fortius unus in divinis modo erit Pater modo Filius.

6. Item, quaeritur , quare potius relationes fa- , ciunt distinctionem personae quam essentiae, cum ' aeque bene possint esse plures essentiae vel naturae in una persona , sicut e converso.

quia, uti ex subnexis patet, agitur de eo, quod relatio sim-

English

[Translation pending]

Notes

[Notes pending]